"Sommige jongeren lopen acht jaar school, behalen een diploma, en wat blijkt? Ze kunnen nog steeds geen job vinden, omdat er gewoon geen zijn. Ofwel moet je het onderwijs aanpassen en ervoor zorgen dat ze in staat zijn om zelfstandig hun werkgelegenheid te creëren, ofwel moet je aan hun verwachtingen tegemoet komen," zegt Benedict Faccini, programmaspecialist bij UNESCO's Bijzonder Jeugdproject. In een notendop is dit het probleem: teveel jongeren verlaten de schoolbanken met verwachtingen die niet kunnen worden ingevuld. Ze kijken tegen een bijzonder onzekere toekomst aan: hetzij door onaangepaste of onvoldoende opleiding, hetzij foor fysieke handicaps, armoede of sociale uitsluiting op basis van religie of ras.
De jongeren bevinden zich op het moeilijk middenveld tussen kindertijd en volwassenheid. De UNESCO probeert via verschillende programma's om deze jonge mensen te bereiken en hen vooruit te helpen. Een brede waaier aan programma's -van de Internationale Jeugdcampagne voor een Drugsvrije 21'e Eeuw tot het Kansen voor Dove Jongeren in Myanmar Project- poogt om de druk van hun onzekerheid te verlichten.
Met meer dan een miljard mensen tussen 15 en 24 jaar oud, en een snel groeiend aantal onder de 15 jaar, is het probleem van hun toekomst uiterst dringend. Welke kansen hebben deze jongeren? Zo'n 284 miljoen kinderen tussen de 12 en 17 jaar lopen geen school, hun aantal zal naar verwachting toenemen tot 324 miljoen tegen het jaar 2010. De bestaande onderwijsvormen slagen er niet in om hun behoeften te vervullen, maar het onderwijssysteem veranderen is gemakkelijker gezegd dan gedaan. "Geen enkele sector is conservatiever en meer aan het verleden geketend," zegt Victor Ordonez, directeur van UNESCO's kantoor in Bangkok en vooraanstaand onderwijsdeskundige.
Werkloosheid
Recente statistieken van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) tonen aan dat het de jongeren zijn die in de meeste landen het zwaarst getroffen worden door werkloosheid. In Zuid Afrika bijvoorbeeld, is een kwart van de -25 jarigen, werkloos. In Mozambique is meer dan de helft van de jongeren onder de 25, werkloos.
Werkloosheid is echter maar één van de problemen, ziekte en armoede zijn niet ver achterop. In Afrika verliezen de jongeren de strijd tegen Aids. Een recente studie in Zambia onder de 15 tot 19-jarigen kwam tot onthutsende vaststellingen: 12,3% van de meisjes en 4,5% van de jongens testten HIV-positief. In Rwanda zijn meer dan 4% van de kinderen tussen 12 en 14 met HIV besmet.
Vluchten
Over de ganse wereld, is het beeld hetzelfde: jongeren worden het vaakst en het hardst getroffen door de hedendaagse sociale gebreken. En de jongeren slagen er voorlopig niet in om adequaat om te gaan met de problemen die ze voor de voeten geworpen krijgen. De zelfmoordcijfers onder jongeren in geïndustrialiseerde landen blijven constant hoog: 20% van de zelfdodingen in Australië wordt gepleegd door mannen tussen 18 en 24 jaar oud. Jongeren zijn ook de grootste gebruikers en misbruikers van illegale drugs: 18% van de Amerikaanse jongeren gebruikt illegale drugs.
Martine Bousquet, programmaspecialiste bij UNESCO's Bijzonder Jeugdproject, vindt dat de UNESCO serieuze alternatieven moet bieden voor het traditionele formele onderwijs; dat de toekomst van het onderwijs ligt bij tastbare projecten die jongeren leren te overleven in samenlevingen die geen cadeaus uitdelen. "Er wordt niets gedaan voor deze mensen," zegt Bouquet. "Er is geen onderwijs beschikbaar voor wat ze nodig hebben. Het fundamentele probleem is uiteraard ook het simpele feit dat er niet voor iedereen werk is. We moeten de uitgeslotenen kans geven op integratie. We moeten hun passiviteit ombuigen in activiteit. Uiteraard heeft de UNESCO geen kant en klare recepten te koop. Wij kunnen de jongeren niet zeggen wat ze moeten doen, maar we kunnen hen wel helpen om zich te organiseren en hen begeleiden bij het leren op eigen benen staan."
Zelfstandigheid
Een andere manier om de jongeren te helpen voor zichzelf in te staan, is het verschaffen van microkredieten. De UNESCO probeert deze vorm van assistentie te promoten door aandacht te besteden aan traditionele ambachten, technische ondersteuning te geven en toegang tot de markt te helpen verschaffen. "De arme jongeren worden gekarakteriseerd door problemen die verder gaan dan geldgebrek. Ze leiden aan een complexe set problemen waaronder een gebrek aan toegang tot onderwijs, gebrekkige gezondheid en voeding, slechte woon- en sanitaire faciliteiten, analfabetisme en vervuild leefmilieu." zegt Sayeeda Rahman, programmaspecialiste van UNESCO's Microkredieten Eenheid. "Instellingen die microkredieten verschaffen bereiken deze mensen en kunnen hen helpen met financiële diensten die hen in staat stellen meer verantwoordelijkheid en eigenwaarde te krijgen, en die hen toelaten op eigen benen te staan."