Naar aanleiding van de 50ste verjaardag van het netwerk van met de UNESCO geassocieerde scholen (ASPnet), organiseerde de Zwitserse coördinatie van het netwerk in Biel/Bienne een internationale ontmoeting in de vorm van een driedaags congres rond het thema communicatie. Het evenement ging door op 19, 20 en 21 november 2003. Onder de titel Do you speak Unesco? konden jongeren uit de hele wereld inschrijven voor een reeks workshops waarin taal en andere communicatievormen centraal stonden. Na het colloquium bleven de meeste te gast bij een Zwitserse school van het ASPnet met het oog op verdere uitwisseling en het bestendigen van de internationale contacten. Een bezoek aan het stedelijk erfgoed van de Zwitserse hoofdstad Bern legde de link tussen beide delen van deze feestelijke Unesco-conferentie.
Vlaamse deelnemers
De Vlaamse tak van het ASPnet nam met een vertegenwoordiging deel aan het internationale congres is Zwitserland. De selectie voor de Vlaamse scholen begon met een oproep per e-mail van het Unesco Platform Vlaanderen aan de Vlaamse scholen van het net. Geïnteresseerde instellingen beantwoordden met hun leerlingen een vragenlijst over mogelijke thema's die ze graag internationaal behandeld zouden zien, over hun visie op interculturele samenwerking en over hun verwachtingen rond internationale schooluitwisselingen en hun samenwerking met een Zwitserse school in het bijzonder.
Elk deelnemend land mocht twee leerlingen en een begeleidende leerkracht naar Zwitserland afvaardigen. Voor Vlaanderen werden het twee leerlingen uit de vijfde klas Latijn-moderne talen van het Koninklijk Atheneum Pitzemburg in Mechelen. Vervoer en verblijf werden in handen genomen door de Zwitserse ASPnet-coördinatie. Alleen het voorziene met een week verlengde verblijf tot 29 november bij een Zwitserse school stelde de Vlaamse deelnemers voor een probleem. Nauwelijks enkele dagen later zouden immers de kerstexamens al van start gaan. In overleg met de Zwitserse organisatoren kreeg de Vlaamse delegatie de toestemming om het verblijf in Bienne te beperken tot de driedaagse van het colloquium. Op 22 november reisde de Vlaamse delegatie huiswaarts omwille van de naderende examens
Internationaal gezelschap
Ter plaatse in het tweetalige Zwitserse stadje Biel bleek al gauw dat er een bont internationaal gezelschap op het congres was afgekomen. Andrea Carvzji (Italië), Cisse Abdoulaye (Mali), Claudia Fallman (Oostenrijk), Walter Fonseca Junior (Brazilië), Adeline Gashi (Kosovo), Huyen Ho Tanh (Vietnam), Kyle Martin (Canada), Sarak Mutale (Zwitserland), Estuardo Paredes (Ecuador), Tine Hendrickx en Joren Branka van Eycken (België) en nog tientallen andere jongeren meldden zich op 19 november present. De Belgen voelden zich als een vis in het water in deze smeltkroes van culturen en wisselden tot in de late avonduren (en de vroege ochtend) ervaringen uit met jongeren uit alle uithoeken van de wereld. De voertaal was onbepaald: er werd geswitcht van Frans naar Duits naar Engels en er werd ook Spaans gesproken. Wie geen van deze talen machtig was, maakte zich wel op een andere manier verstaanbaar.
Workshops communicatie
Communicatie was er in elk geval: alle activiteiten draaiden immers rond het thema 'communicatie en meertaligheid'. Op het programma stonden ateliers met titels als: Interactive Theatre, La communication à travers la musique, Sprachspiele. In alle ateliers werd ernaar gestreefd een zo ruim mogelijke waaier van didactische middelen te hanteren waarbij ideeën en invloeden uit alle werelddelen aan bod kwamen. Vindingrijkheid en creativiteit waren dan ook een troef in de meeste workshops. Zo toonden specialisten ter zake hoe dans, klank en muziek als 'taal' aangewend worden. Ook de begeleidende leerkrachten van de verschillende landen zaten rond de tafel en konden vernieuwende ideeën voor hun lessen opdoen. Tegelijkertijd probeerden ze afspraken te maken voor toekomstige culturele uitwisselingsprojecten met hun scholen.
Ver weg en toch dichtbij
Interculturele uitwisselingen zoals er hierboven een wordt voorgesteld, verbreden de kijk van de deelnemers op de wereld en vergroten hun interculturele betrokkenheid. Vooral voor jongeren zijn dit doorgaans intense en verrijkende ervaringen, zo ook voor Tine Hendrickx, een van de twee Vlaamse deelnemers aan de bijeenkomst in Zwitserland.
Tine Hendrickx: "Het begon allemaal heel vreemd. Bijna onze trein gemist en na een vlucht van een uur en een treinrit van twee uur kwamen we in het mistige stadje Bienne aan. Er werd nog snel voor ons gekookt en na de maaltijd leerden we mensen van Oostenrijk, Mali en Tanzania kennen. De cultuurschok was vooral van de Afrikaanse jongens hun gezicht af te lezen: asfalt!, mist!, koud!. Oeps, schoenen vergeten.
Maar de culturele onderdompeling was nog niet eens begonnen. Het eigenlijke startschot werd daags nadien gegeven door de televisiekomiek Philippe Cohen. Zijn op improvisaties gesteund optreden was gebaseerd op de taalproblemen in de wereld en hoe sommigen ermee omgaan. Daarna volgden ateliers die ook de volgende dag domineerden. Tijdens deze workshops waren er discussies, lessen, theater en spel over communicatie. Vooral het atelier over communicatie via muziek door Christophe Erard maakte grote indruk. Zijn verzameling instrumenten uit meer dan 15 landen, die hij stuk voor stuk voorstelde, was verbazingwekkend.
Ook na het officiële programma ging de culturele uitwisseling verder. Op de avond van de tweede dag van het congres, was het verzamelen geblazen in de kamer van de Canadezen voor een geïmproviseerd feestje. Een muziekinstallatie was er niet, maar onze eigen stemmen volstonden om de sfeer er goed in te brengen. Alle nationaliteiten stelden spontaan muziek uit eigen land voor. Zo lieten de meisjes uit Kosovo hun buikdanstalent zien op het ritme van ons handgeklap. Paschal zong, na een paar aansporingen, typisch Afrikaanse keelgeluiden en ook de rest van het gezelschap liet zich meeslepen in deze multiculturele samenzang.
Op de laatste dag misten we de in de namiddag geplande stadswandeling in Bern omdat de trein en het vliegtuig wachtten om ons terug naar België en onze examens te brengen. Het was moeilijk afscheid nemen van dit internationale gezelschap met wie wij toch dezelfde dromen en doelen delen. Sommige mensen staan dichter bij je dan de afstand doet vermoeden."