Nationale EFA-actieplannen

Nationale EFA-actieplannen vormen de grondslag van de campagne Onderwijs voor Allen.  Het Actieplan van Dakar bepaalt dat alle landen nationale actieplannen moeten ontwikkelen of ondersteunen.  Het beveelt ook aan dat deze:

1. in een breder kader van armoedebestrijding en ontwikkeling moeten worden geïntegreerd;
2. met behulp van transparante en democratische processen moeten worden ontwikkeld, waarbij stakeholders, voornamelijk vertegenwoordigers van het volk, leiders van lokale gemeenschappen, ouders, leerkrachten, niet-gouvernementele organisaties en de civil society worden betrokken;
3. budgettaire prioriteiten moeten behandelen die het engagement weerspiegelen om de doelen en doelstellingen van Onderwijs voor Allen te verwezenlijken;
4. duidelijke strategieën moeten uitwerken om de problemen te overwinnen waarmee de personen worden geconfronteerd die op dit ogenblik van onderwijsmogelijkheden zijn uitgesloten, met een duidelijke verbintenis om het onderwijs voor meisjes en de gelijkheid tussen de geslachten te bevorderen.

Waarom zijn nationale EFA-actieplannen zo belangrijk?

Ze zijn essentieel voor de planning en de invoering van hervormingen alsook voor de beoordeling en de controle ervan.  Daarnaast maken ze het mogelijk om gerichter te werken en prioriteit te verlenen aan gebieden waar de behoeften het grootst zijn. Ook zijn ze een voorafgaande voorwaarde voor de nationale en internationale inzameling van financiële middelen.

Wat is een geloofwaardig actieplan?

Er werden talrijke discussies gevoerd rond de vraag wat nu eigenlijk een geloofwaardig actieplan is.  De kwaliteit van dergelijke plannen is van fundamenteel belang om ervoor te zorgen dat ze door de ontwikkelingspartners worden aanvaard.  De aanbevelingen van het Actieplan van Dakar, gekoppeld aan de inzichten van de EFA-partners suggereren dat de volgende dimensies van essentieel belang zijn:

1. De plannen moeten omvattend zijn, betrekking hebben op alle zes de doelstellingen van Onderwijs voor Allen en op de problemen die worden aangekaart door de modelprogramma’s; ze moeten rechtstreeks verband houden met de nationale plannen ter vermindering van de armoede; en ze moeten haalbaar zijn in het licht van de voorzienbare financiële en institutionele omgeving en de beschikbare menselijke middelen.
2. Ze moeten indicatoren, doelstellingen en maatregelen van superieure kwaliteit omvatten voor elke doelstelling van Onderwijs voor Allen.
3. Om de eigendom van het hervormingsproces te garanderen, moeten het initiatieven met volledige participatie zijn.  Met andere woorden, belangrijke organisaties van de civil society die zich inzetten voor onderwijs moeten bij het planningsproces worden betrokken.
4. Om de publieke steun te verkrijgen op een schaal die aan de uitdagingen van Onderwijs voor Allen beantwoordt, moet een permanente voorspraak op hoog niveau worden verzekerd en moeten overtuigende public-relationsinspanningen en communicatie-initiatieven worden ondernomen.
5. Beantwoorden aan de doelstellingen van Onderwijs voor Allen is een beheersuitdaging van vooraanstaand belang.  Deze doelstellingen zijn haalbaar als ze een nationale prioriteit worden.

Huidige stand van de EFA-actieplannen

De diverse landen bevinden zich op verschillende niveaus in de voorbereiding van hun nationale actieplannen.  Van de zesenzestig landen die in mei 2001 op de enquête van de UNESCO over de stand van de EFA-plannen hebben geantwoord, hebben er eenenveertig bevestigd dat ze over een plan beschikken.

Een proces en een product

De kwaliteit van de bestaande nationale plannen is zeer uiteenlopend.  Een van de belangrijkste bekommernissen is dat vele plannen voor onderwijsontwikkeling niet in overeenstemming zijn met de basisprincipes die zijn vastgelegd in het Actieplan van Dakar, bijvoorbeeld wat de betrokkenheid van alle stakeholders (ouders, leraren, ngo’s etc.) bij het planningsproces betreft.

Het is duidelijk dat de meeste landen hun bestaande plannen zullen moeten herzien of verder ontwikkelen in overeenstemming met de criteria van Onderwijs voor Allen.  De plannen moeten de nationale consensus over Onderwijs voor Allen omvatten.  Het uitwerkingsproces is even belangrijk als het uiteindelijke document.

Wanneer regeringen parallelle forums hebben ingericht voor de uitwerking van EFA-plannen, heeft dit in bepaalde gevallen tot twee verschillende plannen geleid.

Indien landen reeds plannen hebben, is het de bedoeling om de EFA-doelstellingen in die plannen op te nemen, veeleer dan totaal nieuwe plannen te ontwikkelen.

Ondersteuning van de nationale inspanningen

Regeringen hebben nu hulp nodig bij de opstelling van hun EFA-plannen en wachten op de steun die in het Actieplan van Dakar was beloofd. Vijfenvijftig van de landen die de enquête van de UNESCO hebben teruggestuurd, gaven aan dat ze methodologische en technische ondersteuning nodig zullen hebben bij de voorbereiding van de EFA-plannen of ter versterking van de bestaande plannen.  Slechts zeven landen zegden dat er geen hulp nodig was.

Het is de verantwoordelijkheid van de internationale gemeenschap om deze inspanningen te ondersteunen, zodat er geloofwaardige EFA-actieplannen ter tafel liggen tegen eind 2002.