Gezondheid op school

Een goede gezondheid is van essentieel belang om succes te boeken in de klas - en omgekeerd.  Zieke, zwakke of slecht gevoede kinderen presteren minder goed op school dan gezonde en goed gevoede kinderen en onderwijs speelt een belangrijke rol in de verbetering van de gezondheid en de voeding van de leerlingen.

Doordat het onderwijs in de meeste landen inmiddels beter is uitgebouwd, gaan er meer kinderen naar school - en dat is de ideale plaats waar gezondheids- en onderwijsoverheden kunnen samenwerken om de gezondheid en de voeding van de kinderen te verbeteren en op een beter peil te houden, voedingstekorten en parasitaire infecties tot staan te brengen en een slecht gezicht en gehoor te corrigeren. Wanneer de leerlingen gezond zijn, zijn er meer inschrijvingen, een betere aanwezigheid en dus een optimalisering van de overheidsinvesteringen in onderwijs.

Gezondheidsprogramma’s zorgen ook voor een grotere sociale gelijkheid - wat, onder andere vooral ten goede komt aan minder bevoorrechte kinderen zoals meisjes, gehandicapten of arme plattelandskinderen.

Op het Wereldonderwijsforum werd een gezamenlijk initiatief van verscheidene agentschappen opgestart onder de naam FRESH (Focusing Resources for Effective School Health/Middelen bestemmen voor effectieve gezondheidszorg op school) om nogmaals de aandacht te vestigen op het verband tussen gezondheid en onderwijs en ministers en andere beleidsmakers bewust te maken van het belang van een omvattend en doeltreffend gezondheidsbeleid op school dat deel uitmaakt van de EFA-strategie.

Waarvoor staat FRESH?

Het vierpuntenplan omvat:

1. Een schoolbeleid dat tegelijk ook op gezondheid gericht is: scholen veiliger maken, bijvoorbeeld door seksuele intimidatie, geweld en pesterijen uit te schakelen en de integratie te bevorderen door de verdere opleiding van zwangere schoolmeisjes en jonge moeders te verzekeren;
2. Water en sanitaire voorzieningen aanbieden die veilig zijn, om de verspreiding van besmettelijke ziekten te vermijden, een gezonde, veilige en geborgen schoolomgeving te verzekeren en een voorbeeld te zijn voor de leerlingen en de ruimere samenleving;
3. Een op vaardigheden gebaseerd gezondheidsonderwijs aanbieden dat niet alleen lichamelijke gezondheid omvat, maar ook vragen omtrent gezondheid in combinatie met psychosociale en milieufactoren, teneinde de kennis, de houding, de waarden en de levensstijl van de leerlingen te ontwikkelen die uiteindelijk tot het behoud van een goede gezondheid zullen leiden - bijvoorbeeld om de verspreiding van HIV/AIDS en andere seksueel overdraagbare ziekten, ongewenste zwangerschappen, allerhande letsels, geweld en drugsmisbruik in te dammen;
4. In de school diensten in verband met gezondheid en voeding leveren: de schoolprestaties kunnen worden verbeterd door voedingssupplementen, ontworming of een bril.

Welke concrete acties worden ondernomen?

In vele regio's beginnen initiatieven zich in toenemende mate te ontwikkelen.  De partners bieden financiële steun aan FRESH-projecten in scholen in veertien Afrikaanse landen.  Andere projecten zijn de drugseducatie in Vietnam, de bijscholingscursussen voor leraren in Saoedi-Arabië en de initiatieven rondom water en sanitaire voorzieningen in Burkina Faso, Colombia, Nicaragua, Nepal en Zambia.

In Oost-Azië en het Stille-Oceaangebied werden regionale bijeenkomsten en workshops over capacity building (zelfredzaamheid) gehouden. In Centraal- en Oost-Europa, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied zijn netwerken van Gezondheidsbevorderende Scholen actief om een omvattende aanpak van gezondheid op school te stimuleren.

Alle scholen werden opgeroepen om gezondheid op school in hun EFA-actieplannen op te nemen, maar daarenboven zijn de landen die deel uitmaken van het Mega-Country Health Promotion Network (Groot netwerk van landen ter bevordering van de gezondheid) van de WGO en het E9-initiatief van de UNESCO actieve deelnemers geworden in FRESH.  Het gaat hier om Bangladesh, Brazilië, China, Egypte, India, Indonesië, Japan, Mexico, Nigeria, Pakistan, de Russische Federatie en de Verenigde Staten.  Al die landen hebben meer dan 100 miljoen inwoners en samen vormen ze meer dan drie vijfden van de totale wereldbevolking.

In juli 2001 hebben vertegenwoordigers van de ministeries voor onderwijs en volksgezondheid van deze dichtstbevolkte landen FRESH in hun actieplannen opgenomen en zichzelf geëngageerd om acties als de oprichting van coördinerende instanties voor gezondheid op school in hun onderwijsministeries te integreren, die verantwoordelijk zijn voor de contacten met en de opvolging van Onderwijs voor Allen en samen met de ministeries van volksgezondheid initiatieven omtrent gezondheid op school ondernemen.

Partners van FRESH

• UNESCO   www.unesco.org
• UNICEF   www.unicef.org
• Wereldbank www.worldbank.org
• Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) www.who.int
• UNAIDS www.unaids.org
• FAO (Voedsel- en Landbouworganisatie) www.fao.org
• WVP (Wereldvoedselprogramma)   www.wfp.org
• Mondiaal Partnerschap voor de terugdringing van malaria www.rbm.who.int/
• Education International   www.ei-ie.org