UNESCO Platform Vlaanderen, thema "vrije uitwisseling van ideeën en kennis"http://www.unesco-vlaanderen.be2014-05-12T09:43:45Het UNESCO Platform Vlaanderen legt zich in de eerste plaats toe op het zo breed mogelijk verspreiden van informatie over de activiteiten en programma’s van UNESCO. Dat doet ze onder meer via het driemaandelijks tijdschrift UNESCO info, door het uitgeven van brochures rond specifieke UNESCO-prioriteiten en door het runnen van een informatie- en documentatiecentrum waar mensen kunnen aankloppen met vragen die verband houden met UNESCO.http://www.unesco-vlaanderen.be/media/html/unesco_platform_vlaanderen_logo.pngUNESCO Platform Vlaanderen, thema "vrije uitwisseling van ideeën en kennis"http://www.unesco-vlaanderen.benlDigitalisering van cultureel erfgoedhttp://www.unesco-vlaanderen.be/2014/5/9/digitalisering-van-cultureel-erfgoedFri, 09 May 2014 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2014/5/9/digitalisering-van-cultureel-erfgoedExpertseminarie in Brussel pleit voor een aanpassing en harmonisering van de auteursrechtenwetgeving om de digitalisering van cultureel erfgoed op grotere schaal te kunnen voortzetten.

Digitalisering van cultureel erfgoedAllerlei instellingen en organisaties zetten zich al geruime tijd in om cultureel erfgoed universeel toegankelijk te maken. Projecten zoals het Memory of the World programma van Unesco rond archieven en documentair erfgoed of Wikisource van Wikimedia zijn daar slechts twee voorbeelden van. Doordat de hedendaagse technologie steeds gesofisticeerder en toegankelijker wordt, heeft de manier waarop we inhoud digitaal opslaan en verdelen invloed op de eeuwenoude opvattingen over auteurschap, uitgeverijen, toegankelijkheid en auteursrecht. Er is sprake van een spanningsveld tussen twee concepten: open access en copyright.

Naar aanleiding van de Internationale Dag van het Boek en het Auteursrecht (beter bekend onder de publieksnaam Wereldboekendag) organiseerde de Vlaamse Unesco Commissie in samenwerking met Wikimedia een expertseminarie in Brussel op 24 april 2014. Het seminarie bood de gelegenheid om van gedachten te wisselen over de risico's, uitdagingen en ontwikkelingen op het gebied van massadigitalisatie en de toegang tot cultureel erfgoed met verschillende nationale en internationale sprekers.

Huidige auteursrechtenwetgeving schiet tekort

Het seminarie nam een namiddag in beslag en bestond uit twee panelgesprekken. Het eerste panel bestond uit organisaties die al enkele (of heel wat) initiatieven rond de digitalisering van cultureel erfgoed ondernomen hebben en hun ervaringen deelden. Zo stelde de Britse Nationale Bibliotheek haar digitaliseringsproject in het kader van Europeana voor. Wikimedia benadrukte dat het publieke karakter en de toegankelijkheid van Wikipedia en Wikisource als informatiekanalen voordelen zijn die optimaler benuttigd moeten worden. Wikipedia gebruikt voor de pagina's rond ruimtevaarttechnologie bijvoorbeeld enkel NASA als bron voor tekst en foto's terwijl het Europees Ruimteagentschap eveneens over nuttig informatie beschikt - maar een strenger auteursrechtenbeleid hanteert. Het uniformiseren van auteursrechten zou een vooruitgang betekenen in het democratiseringsproces van cultureel erfgoed, aldus Jean Fréderic Berthelot van Wikimedia. Rony Vissers van PACKED vzw, het Vlaams expertisecentrum rond digitalisering van erfgoed, stelde het project Open Cultuur Data voor. Volgens Vissers zou digitalisering deel moeten uitmaken van het institutioneel beleid waarbij expertisecentra financiële steun krijgen van de bevoegde autoriteiten, die zelf ook geschoold moeten zijn in digitalisering. Bovendien is er ook een kader van kwalitatieve controle nodig. Volgens PACKED staat de huidige auteursrechtenwetgeving deze volgende stappen in de weg.

Volop de kaart van digitalisering trekken

Het tweede panel bestond uit Europese beleidsmakers van de Europese Commissie en de Federatie voor Europese Uitgevers. Marco Giorello, vicevoorzitter van de afdeling Auteursrechten binnen het Directoraat-Generaal Interne Markt en Consumentenzaken, zei dat de digitalisering van cultureel erfgoed al enkele jaren een prioriteit vormt binnen het beleid van de Europese Commissie. Hoewel de Commissie de onderhandelingsprocessen poogt te faciliteren, duiken enkele problemen op zoals het identificeren en het opsporen van eigenaarschap, het volume van hetgeen gedigitaliseerd moet worden en daarmee gepaard het hoge aantal licenties dat daarvoor nodig is. Giorello stelt voor om een nieuw concept van collectieve licenties te introduceren. Op die manier zouden werken gebruikt en hergebruikt kunnen worden op een transnationaal niveau. De meningen hierover zijn echter zeer uiteenlopend, waardoor de onderhandelingen stroef verlopen. Krzysztof Nichczynski, beleidsmedewerker van het Directoraat-Generaal CONNECT (verantwoordelijk voor de Digitale Agenda voor Europa), is een grote voorstander van het digitaliseren van cultureel erfgoed en verwees naar de Commissie haar aanbeveling over digitalisering en online toegankelijkheid van cultureel materiaal en digitale preservatie. Hij roept op om de inspanningen te verhogen en gebruik te maken van het EU Structureel Fonds alsook van private investeringen. Op deze manier is ook het Europeana platform ontstaan. Tenslotte sprak Enrico Turrin in naam van de Federatie van Europese Uitgevers. Turrin wees op de voordelen van de conventionele auteursrechten, o.a. de inkomstengarantie voor uitgevers om zo blijvend te investeren in nieuwe creatieve werken. De Federatie staat open voor dialoog en is bereid om mee te werken aan het identificeren van eigenaarschap (bijvoorbeeld ARROW database).

Aanbevelingen

Moderator Gwen Frank van Open Acces and Wikimedia Commons vatte de middag samen. De oproep naar een geüniformeerde wetgeving omtrent auteursrechten wordt door alle partijen aangehaald. Ook de identificatie van de status van een bepaald werk met betrekking tot licenties en eigenaarschap blijkt problematisch te zijn. De partijen zien hier mogelijkheden tot samenwerking, zowel op nationaal als internationaal niveau.

]]>
Expertenseminarie Massadigitalisatie en de toegang tot cultureel erfgoedhttp://www.unesco-vlaanderen.be/2014/4/3/expertenseminarie-massadigitalisatie-en-de-toegang-tot-cultureel-erfgoedThu, 03 Apr 2014 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2014/4/3/expertenseminarie-massadigitalisatie-en-de-toegang-tot-cultureel-erfgoedNieuwe technologie zorgt voor grotere verspreiding maar wat met het auteursrecht? Een expertenseminarie in Brussel zoekt antwoorden.

Expertenseminarie Massadigitalisatie en de toegang tot cultureel erfgoedDe Vlaamse Unesco Commissie en Wikimedia grijpen de Internationale Dag van het Boek en het Auteursrecht aan om te reflecteren over massadigitalisatie en de toegang tot cultureel erfgoed. Dit gebeurt op dondernamiddag 24 april 2014 tijdens een expertenseminarie in Brussel.

Allerlei instellingen en organisaties zetten zich al geruime tijd in om cultureel erfgoed universeel toegankelijk te maken. Projecten zoals het Memory of the World programma van Unesco of Wikisource van Wikimedia zijn daar slechts twee voorbeelden van. Doordat de hedendaagse technologie steeds gesofisticeerder en toegankelijker wordt, heeft de manier waarop we inhoud digitaal opslaan en verdelen invloed op de eeuwenoude opvattingen over auteurschap, uitgeverijen, toegankelijkheid en auteursrecht. Er is sprake van een spanningsveld tussen twee concepten: open access en copyright.

De Internationale Dag van het Boek en het Auteursrecht (beter bekend onder de publieksnaam Wereldboekendag) biedt de gelegenheid om met experts van gedachten te wisselen over risico's, uitdagingen en ontwikkelingen op het gebied van massadigitalisatie en de toegang tot cultureel erfgoed.

Onder leiding van Gwen Frank (Open Access Belgium) gaan de volgende experts met elkaar - en met het aanwezige publiek - in debat:

  • Marco Giorello, vicevoorzitter Auteursrecht, DG MARKT, Europese Commissie
  • Krzysztof Nichczyński, projectleider, DG CONNECT, Europese Commissie
  • Anne Bergman-Tahon, voorzitter van de Europes Federatie van Uitgevers
  • Rossitza Atanassova, expert digitalisatie, Britse Nationale Bibliotheek
  • Jean-Frédéric Berthelot, Wikimedia Frankrijk

 

Het expertseminarie Massadigitalisatie en de toegang tot cultureel erfgoed, georganiseerd door de Vlaamse Unesco Commissie en Wikimedia, heeft plaats op donderdag 24 april 2014 van 14u tot 16u30 in zaal Belgium III van Thon Hotel EU, Wetstraat 75, 1040 Brussel. Inschrijven kan tot 18 april 2014. Deelname is gratis. Het debat wordt gevolgd door een receptie in het kader van een expositie over digitale kunst.


Klik [hier] om in te schrijven voor het expertseminarie Massadigitalisatie en de toegang tot cultureel erfgoed op donderdag 24 april 2014 in Brussel.

]]>
UNESCO deelt haar kennishttp://www.unesco-vlaanderen.be/2013/5/15/unesco-deelt-haar-kennisWed, 15 May 2013 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2013/5/15/unesco-deelt-haar-kennisMet een nieuw beleid maakt UNESCO al haar nieuwe publicaties vrij toegankelijk.

UNESCO deelt haar kennisUNESCO zet zich in voor de vrije uitwisseling van ideeën en kennis en is een groot pleitbezorger van Open Access, een beleid waarbij informatie gratis wordt aangeboden. Voortaan past de Organisatie dit principe ook toe in de praktijk voor de eigen publicaties. Daarmee is ze een pionier binnen het systeem van de Verenigde Naties. Het nieuwe beleid betekent dat iedereen de publicaties en data van UNESCO vrij zal kunnen downloaden, vertalen, aanpassen en verspreiden zonder daarvoor te moeten betalen.

"Researchers van alle landen, maar vooral van ontwikkelingslanden, zullen baat hebben bij deze open toegang tot kennis," aldus Janis Karklins, UNESCO's adjunct-directeur-generaal voor Communicatie en Informatie. "Ons nieuwe beleid zal ook de bekendheid, de toegankelijkheid en de verspreiding van onze publicaties ten goede komen."

Het principe van Open Access stamt uit de wetenschappelijke wereld. Het was een reactie op de toenemende kosten van wetenschappelijke literatuur die van essentieel belang is voor onderzoekers. Een brede waaier van universiteiten, instellingen en overheden gebruiken het als alternatief voor het dure traditionele model van academische bladen.

Vanaf juli 2013 zullen de digitale publicaties van UNESCO vrij te verkrijgen zijn via een Open Acces portaalsite. Alle nieuwe publicaties zullen verschijnen met een open licentie. UNESCO zal het systeem ook retroactief toepassen, dus voor reeds verschenen publicaties. Wanneer de Organisatie samenwerkt met mede-uitgevers, zal ze er bij haar partners op aandringen om mee te stappen in het systeem van Open Acces.


Download de volledige Open Acces policy concerning UNESCO publications

]]>
65 maal UNESCO in actie in landen over de hele wereldhttp://www.unesco-vlaanderen.be/2012/2/20/65-maal-unesco-in-actie-in-landen-over-de-hele-wereldMon, 20 Feb 2012 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2012/2/20/65-maal-unesco-in-actie-in-landen-over-de-hele-wereldEen overzicht van hoe UNESCO het verschil maakt aan de hand van 65 voorbeelden, opgedeeld volgens de belangrijkste werkgebieden van de Organisatie.

65 maal UNESCO in actie in landen over de hele wereldDe wereld is enorm veranderd sinds UNESCO het levenslicht zag in Londen in 1945. De familie van lidstaten is veel groter geworden en ook het aantal nieuwe spelers op het wereldtoneel is toegenomen. De huidige uitdagingen zijn grensoverschrijdend en complex. Nieuwe tijden brengen moeilijke vragen met zich mee.

Zoals vele andere internationale organisaties die zich inzetten voor de belangrijkste noden van de mensheid en van onze planeet, moet ook UNESCO voortdurend verschillende doelstellingen met elkaar zien te verzoenen. De Organisatie moet steeds inspelen op snel veranderende situaties, maar tegelijkertijd trouw blijven aan haar verbintenissen op lange termijn. Ze moet focussen op enkele duidelijk omlijnde prioriteiten, zonder alle andere aspecten van haar opdracht uit het oog te verliezen. Eén vraag komt daarbij steevast naar boven: hoe maakt UNESCO het verschil?

Deze brochure wil daar een antwoord op geven. Verdeeld over acht onderdelen die de belangrijkste werkgebieden van de Organisatie omvatten, geeft ze 65 voorbeelden van hoe UNESCO het verschil maakt - elke dag opnieuw, overal ter wereld.

De brochure stelt de volgende werkterreinen van UNESCO voor:

  • De bescherming en uitwisseling van cultuur
  • De bescherming van onze planeet
  • Het delen van kennis
  • De strijd voor mensenrechten
  • Creativiteit, dialoog en de samenleving
  • Het promoten van internationale maatstaven
  • Het promoten van gendergelijkheid
  • Van uitsluiting naar inclusie

 

Daarnaast legt de brochure uit hoe UNESCO samenwerkt met een heleboel partners: individuen, instellingen en organisaties over de hele wereld, zowel in de privé- als in de publieke sector. Ten slotte is er ook een historisch overzicht van enkele sleutelmomenten uit de rijke geschiedenis van de Organisatie.

65 maal UNESCO in actie in landen over de hele wereld is uitgegeven door het UNESCO Platform Vlaanderen en gratis te bestellen via info@unesco-vlaanderen.be


Download de brochure 65 maal UNESCO in actie in landen over de hele wereld

]]>
VN-conferentie over straffeloosheid geweld tegen journalistenhttp://www.unesco-vlaanderen.be/2011/9/13/vn-conferentie-over-straffeloosheid-geweld-tegen-journalistenTue, 13 Sep 2011 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2011/9/13/vn-conferentie-over-straffeloosheid-geweld-tegen-journalistenJournalisten krijgen te maken met tal van ongeoorloofde belemmeringen bij het uitoefenen van hun beroep. UNESCO en verschillende VN-agentschappen willen dit probleem aanpakken.

VN-conferentie over straffeloosheid geweld tegen journalistenIn tien jaar tijd stierven meer dan 500 journalisten bij het uitoefenen van hun beroep. Het aantal slachtoffers dat "slechts" gewond werd, ligt nog een stuk hoger. Opmerkelijk is dat het merendeel van deze slachtoffers geen oorlogscorrespondenten zijn maar gewone journalisten die berichten over nationaal of lokaal nieuws. Ze zijn echter al te vaak het slachtoffer van intimidatie, gijzeling, ontvoering, pesterijen en onwettige arrestaties. Bovendien wordt seksuele intimidatie steeds vaker gebruikt om vrouwelijke journalisten het zwijgen op te leggen. De daders gaan in vele gevallen vrijuit.

Om deze zorgwekkende evolutie het hoofd te bieden, organiseert UNESCO in het kader van haar Internationaal Programma voor de Ontwikkeling van Communicatie (International Programme for the Development of Communication, IPDC) op 13 september 2011 samen met verschillende VN-agentschappen een internationale conferentie. Op deze conferentie wil men nagaan hoe de veiligheid van journalisten kan verbeterd worden en op welke manier de straffeloosheid kan worden aangepakt. Het uiteindelijke doel is het opstellen van een actieplan met daarin garanties voor journalisten om in alle vrijheid en zonder censuur hun beroep te kunnen uitoefenen.

Een breed debat

Het belooft een conferentie van hoog niveau te worden. Verschillende topfunctionarissen  van de VN zullen, onder leiding van conferentievoorzitter Raghu Menon, het woord nemen. Het openingsdebat zal ingeleid worden door UNESCO directeur-generaal Irina Bokova en Kiyo Akasaka, VN ondersecretaris-generaal voor Communicatie en Informatie. Ook de hoge commissaris voor de Mensenrechten, Navi Pillay, zal via een videoboodschap de conferentie toespreken.

Het is de bedoeling om diverse onderwerpen in verschillende sessies - elk gemodereerd door vooraanstaande vertegenwoordigers van diverse organisaties - aan bod te laten komen. Volgende thema's staan op het programma: de veiligheid van de journalist wereldwijd, sterktes en zwaktes van internationale rechtsinstrumenten en tot slot de rol van de VN in de bescherming van journalisten.

Tijdens de verschillende sessies zullen, naast de VN-vertegenwoordigers, ook sprekers van regionale organisatie een bijdrage leveren aan het debat. Zo laat de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE)  zich vertegenwoordigen door Dunja Mijatovic die belast is met  de cel Vrijheid van de Media van de OVSE. Ook de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) en de Afrikaanse Unie (AU) sturen hun vertegenwoordigers naar de conferentie.

De resultaten van de verschillende sessies worden vervolgens op 14 september tijdens een  vergadering van vertegenwoordigers van verschillende VN-agentschappen verwerkt tot een een actieplan.

De debatten zijn live te volgen op: mms://stream.unesco.org/live/room_10_floor.wmv

]]>
Wereldboekendag in het teken van de digitale evolutiehttp://www.unesco-vlaanderen.be/2011/4/21/wereldboekendag-in-het-teken-van-de-digitale-evolutieThu, 21 Apr 2011 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2011/4/21/wereldboekendag-in-het-teken-van-de-digitale-evolutieUNESCO viert de rijkdom van het boek en stimuleert het debat over de impact van de digitale evolutie op de toekomst van de boekenmarkt.

Wereldboekendag in het teken van de digitale evolutieWereldboekendag, jaarlijks gevierd op 23 april, is een gelegenheid om stil te staan bij het boek en de rijkdom aan ideeën, ervaringen, kennis en inzichten die auteurs met hun lezers delen.

De boekenmarkt ziet zich geconfronteerd met de opmars van e-boeken en downloadbare inhoud. Deze zorgen voor veranderingen in de industrie en hebben een impact op zowel uitgevers als auteurs en lezers. Het is duidelijk dat deze veranderingen een diepe en langdurige invloed zullen uitoefenen.

De evoluties wakkeren stevige discussies aan - over de sterktes en zwaktes van bepaalde producten, over de aard van het copyright heden ten dage, over de rol van bibliotheken ten opzichte van onlinebronnen, over de betekenis van auteurschap in een wereld van blogs en wiki's…

Wereldforum over Cultuur en Cultuurindustrieën

Het behoort tot de verantwoordelijkheid van UNESCO om de gevolgen van de veranderingen te onderzoeken en om te dienen als platform om het debat daaromtrent te voeren. Daarom houdt de Organisatie in juni het tweede UNESCO Wereldforum over Cultuur en Cultuurindustrieën in Monza (Italië).

Het Forum brengt experts en vertegenwoordigers van overheden, de uitgeverswereld en de (nieuwe) media samen om de toekomst van het boek te bespreken. Ze zullen er onder meer gedachten en ervaringen uitwisselen rond volgende spanningsvelden: digitaal vs. analoog, de blog vs. de (kwaliteits)krant, Google vs. bibliotheken, Wikipedia vs. encyclopedieën, het gedrukte boek vs. het e-boek, boekenhandels vs. onlinewinkels, onafhankelijke uitgeverijen vs. multinationale uitgeverijconcerns. Verder zullen ze ontwikkelingen en thema's zoals het e-boek, copyright, digitale bibliotheken en nieuwe media vanuit een economisch perspectief bespreken.

Alfabetisering

Naar aanleiding van Wereldboekendag benadrukt UNESCO dat ze zich blijft inzetten om de rijkdom die besloten ligt in boeken, toegankelijk te maken voor de 800 miljoen mensen in de wereld die niet of onvoldoende kunnen lezen.

UNESCO directeur-generaal Irina Bokova over de toekomst van het boek.


]]>
De interne keuken van een vernieuwde websitehttp://www.unesco-vlaanderen.be/2011/1/20/de-interne-keuken-van-een-vernieuwde-websiteThu, 20 Jan 2011 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2011/1/20/de-interne-keuken-van-een-vernieuwde-websiteHet UNESCO Platform Vlaanderen gaf zijn website een grondige 'makeover'. De site is meer dan ooit de bron bij uitstek voor nieuws en achtergrond over de werking van UNESCO.

Met trots stellen we u de volledig vernieuwde versie van onze website voor. De voornaamste doelstellingen van de website zijn om u zo gemakkelijk mogelijk bij de juiste informatie te brengen, en deze zo leesbaar mogelijk aan u te presenteren. Daarnaast willen we met de nieuwe site beter op de actualiteit kunnen inspelen door de tools te gebruiken die het internet te bieden heeft.

Wegwijs

Een eerste uitdaging was het volume aan veelzijdige informatie. Na tien jaar informatievergaring en -verspreiding, vaak over onderwerpen die niet zo snel verouderen, is het een hele opgave om de juiste boom in het bos te vinden. Natuurlijk hebben we een zoekfunctie op trefwoord en delen we de informatie op in rubrieken (nieuws, dossiers, UNESCO boeken en Onze publicaties) maar dat levert vaak lange lijsten resultaten op - en niet noodzakelijk de meest relevante voor u.

Daarom zijn we nog een stap verder gegaan, door aan elk bericht op de site een aantal thema's (tags) toe te kennen. In totaal hebben we een 70-tal zulke thema's (mensenrechten, duurzame ontwikkeling, culturele diversiteit, alfabetisering, enz...). Deze thema's spelen een cruciale rol. In de eerste plaats kan u ze gewoon aanklikken bij Uitgebreid zoeken, zodat u een lijst krijgt van alle artikels over dit thema. Maar daarnaast stelt deze aanpak ons in staat om bij elk bericht een aantal verwante artikels voor te stellen, net als een aantal verwante thema's. De bedoeling is dat u aangenaam verrast wordt door deze keuzes: bij een artikel over het verval van de archeologische site van Pompeï bijvoorbeeld, krijgt u een duidingsartikel over het belang van cultureel erfgoed, een boekbespreking over het belang van archeologische sites, een bericht over de terugkeer van de Aksum Obelisk naar Ethiopië, enz…

Arsenaal

De tweede grote ambitie was om over een instrument te beschikken waarmee we snel en duidelijk kunnen verwoorden wat UNESCO denkt en doet rond bepaalde onderwerpen in de actualiteit - wereldwijd, maar met een sterke focus op Vlaanderen.

Om dit waar te maken biedt het internet van vandaag ons een waaier aan mogelijkheden, zoals:

Twitter: om berichten te brengen die te tijdelijk of te kort zijn om er een volledig artikel op de website aan te wijden en om te tonen waar UNESCO overal opduikt.

de integratie van video: zowel UNESCO als allerlei media-organisaties of privé-personen stellen filmpjes ter beschikking die vaak een waardevolle illustratie kunnen vormen bij onze artikels.

Facebook en Laat een reactie achter: langs deze twee kanalen hopen we om een actieve dialoog te kunnen opbouwen met u.

Elektronische nieuwsbrief: om u op de hoogte te houden van nieuwtjes, publicaties en evenementen, maar ook om oproepen te lanceren en om terugkerende interesse te wekken voor de website.

Over de layout tenslotte, de presentatie van de informatie, laten we u zelf oordelen. Laat dus gerust een reactie achter...


]]>
Vrije toegang tot informatie thema van Werelddag voor de Persvrijheidhttp://www.unesco-vlaanderen.be/2010/4/28/vrije-toegang-tot-informatie-thema-van-werelddag-voor-de-persvrijheidWed, 28 Apr 2010 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2010/4/28/vrije-toegang-tot-informatie-thema-van-werelddag-voor-de-persvrijheidGoed geïnformeerde burgers kunnen wegen op het beleid en hun politieke leiders ter verantwoording roepen en zijn dus essentieel voor het democratisch proces.

Vrije+toegang+tot+informatie+thema+van+Werelddag+voor+de+PersvrijheidUNESCO is het enige VN-agentschap met een mandaat om de vrijheid van meningsuiting en het uitvloeisel daarvan - de vrijheid van de pers - te bevorderen. Het Oprichtingsverdrag van UNESCO geeft de Organisatie de opdracht om de "vrije uitwisseling van ideeën en kennis" en de "vrije verspreiding van ideeën via woord en beeld" te garanderen. Vrijheid van meningsuiting en persvrijheid behoren dus tot de basisprincipes waarop UNESCO is gestoeld en het stimuleren van de vrijheid van informatie maakt integraal deel uit van de kern van haar taak.

Democratische participatie is slechts mogelijk als mensen goed geïnformeerd zijn, alleen zo kunnen ze de prestaties van hun verkozen leiders opvolgen en evalueren, en kunnen ze op een betekenisvolle manier bijdragen tot het publieke debat en de besluitvorming die van invloed zijn hun leven. Vrijheid van informatie is derhalve een belangrijk instrument voor de bevolking om de overheid en andere actoren verantwoording te laten afleggen voor hun daden, en is een afschrikmiddel voor doofpotoperaties en corruptie. Betere informatie-stromen kunnen ook de overheid efficiëntie en de daadkracht van regeringen versterken, en zo het vertrouwen vergroten van burgers in degenen die hen regeren. Vrijheid van informatie wordt vaak geassocieerd met goed functionerende markten en de verbetering van het investeringsklimaat. Voor alle hierboven genoemde redenen, wordt het steeds meer erkend als een sleutel tot democratie en sociaal-economische ontwikkeling.

UNESCO besloot om dit jaar de Werelddag van de Persvrijheid in het teken te stellen van de vrijheid van informatie.

Vrijheid van informatie kan in strikte zin gedefinieerd worden als het recht op toegang tot informatie die in het bezit is van openbare organgen of, meer in het algemeen, als toegang tot, en verspreiding van, informatie die andere actoren toebehoort. Het is onlosmakelijk verbonden met de fundamentele recht van vrijheid van meningsuiting. Vrijheid van informatie is derhalve ook wezenlijk verbonden met de persvrijheid, en is een cruciaal element om media te doen bijdragen aan democratisering, goed bestuur en de menselijke ontwikkeling door middel van haar rol als "waakhond over het misbruik van macht (de bevordering van verantwoordingsplicht en transparantie), als burgerlijk forum voor politiek debat (mensen helpen om electorale keuzes te maken), en als agenda-setter voor beleidsmakers (de overheid aanzetten om in te spelen op maatschappelijke problemen)". Op zijn beurt, kan het recht om te weten niet gewaarborgd worden zonder een vrije, onafhankelijke, pluralistische, ethische en professionele pers.

Het begrip 'vrijheid van informatie' werd door de Verenigde Naties reeds in 1946 erkend, en is vastgelegd als onderdeel van het fundamentele menselijke recht van vrijheid van meningsuiting in belangrijke internationale instrumenten zoals de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten. De laatste tijd is er een ongekende stijging waar te nemen van de internationale erkenning van de vrijheid van informatie als wezenlijk onderdeel van de vrijheid van meningsuiting, zoals beschreven wordt in de herziene uitgave van het boek van Toby Mendel: Freedom of Information: A Comparative Legal Survey. Terwijl in 1990 13 landen beschikten over nationale wetten met betrekking tot vrijheid van informatie, bestaat een dergelijke wetgeving op dit moment in meer dan 80 landen en zijn er nog eens 20 tot 30 andere landen die de invoering ervan ernstig overwegen. Het aantal nationale grondwetten en uitspraken van het hoogste gerechtshof die de vrijheid van informatie waarborgen, is eveneens gegroeid. En op het mondiale en regionaal niveau, verwijst een toenemende hoeveelheid van verklaringen, verdragen en jurisprudentie naar de vrijheid van informatie als samenhangend met de fundamentele vrijheid van meningsuiting.

Ondanks de aanzienlijke vorderingen en de opkomst van een wereldwijde gemeenschap van pleitbezorgers voor vrijheid van informatie, zijn er nog vele factoren die als een rem werken op het verwezenlijken van het recht op vrije meningsuiting voor alle burgers, op het vergroten van de verantwoordingsplicht van politieke leiders en op het bestrijden van corruptie. Vooral de media, zowel de traditionele vormen als de digitale varianten ervan, hebben een belangrijke rol te spelen in het opheffen van die rem.

]]>
Vrije toegang tot informatie essentieel voor ontwikkeling en zelfontplooiinghttp://www.unesco-vlaanderen.be/2009/2/25/vrije-toegang-tot-informatie-essentieel-voor-ontwikkeling-en-zelfontplooiingWed, 25 Feb 2009 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2009/2/25/vrije-toegang-tot-informatie-essentieel-voor-ontwikkeling-en-zelfontplooiingEen nieuwe UNESCO-publicatie laat vertegenwoordigers uit verschillende geledingen van de samenleving aan het woord over het belang van vrije informatie en vrijheid van meningsuiting. Vrije+toegang+tot+informatie+essentieel+voor+ontwikkeling+en+zelfontplooiingUNESCO bundelt de neerslag van een aantal debatten over persvrijheid en de rol van media en communicatietechnologie in een nieuwe publicatie: Freedom of Expression, Access to Information and Empowerment of People.

De publicatie laat academici, journalisten en vertegenwoordigers van niet-gouvernementele organisaties hun visie delen op hoe vrije informatie en vrijheid van meningsuiting mensen kan helpen om hun leven in eigen handen te nemen. Dit was het thema dat centraal stond tijdens de viering van de Werelddag voor de Persvrijheid (3 mei) in Maputo (Mozambique) vorig jaar.

De bijeenkomst naar aanleiding van de Werelddag voor de Persvrijheid sloot aan bij een expertenbijeenkomst die eerder in 2008 gehouden werd op de hoofdzetel van UNESCO in Parijs en inging op het verband tussen vrije informatie en duurzame ontwikkeling. Ook hiervan is een neerslag opgenomen in de nieuwe publicatie, evenals van een reeks lezingen die UNESCO in 2008 organiseerde over hoe een goede informatie- en communicatiestrategie de ontwikkeling kan bevorderen.

De publicatie onderstreept vooral de rol die gemeenschapsmedia kunnen spelen bij het vergroten van het pluralisme van de mediasector. Er wordt eveneens gewezen op het feit dat toegang tot informatie onlosmakelijk verbonden is met vrijheid van meningsuiting en zelfontplooiing.

Klik hier om Freedom of expression, Access to Information and Empowerment of People te downloaden.

]]>
Les Droits de l'homme dans le cyberspacehttp://www.unesco-vlaanderen.be/2008/3/12/les-droits-de-l'homme-dans-le-cyberspaceWed, 12 Mar 2008 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2008/3/12/les-droits-de-l'homme-dans-le-cyberspaceLes+Droits+de+l%26%2339%3bhomme+dans+le+cyberspaceOp relatief korte termijn is het internet erin geslaagd om bij een groot deel van de wereldbevolking de manier waarop men communiceert, met informatie omgaat en zelfs tegen de wereld aankijkt, te veranderen. Deze informatierevolutie brengt echter een ganse reeks vragen met zich mee, zoals: welke informatie is betrouwbaar, hoe wordt er met persoonlijke gegevens omgesprongen, enz...

Dit boek stelt een aantal studies voor die zich bogen over de bescherming van de rechten van individuen in cyberspace. Juristen onderzoeken de gevolgen van de opmars en de ontwikkeling van deze specifieke tak van de informatiemaatschappij en bekijken de evolutie in het licht van de mensenrechten.

De aspecten die aan bod komen zijn de bescherming van de privacy, de vrijheid van meningsuiting, de gelijke toegang tot informatie, het auteursrecht, de elektronische handel en het arbeidsrecht.


U kan het boek rechtstreeks bestellen via Unesco Publishing: bestel hier

]]>
Betere mediawet voor Irakhttp://www.unesco-vlaanderen.be/2007/11/13/betere-mediawet-voor-irakTue, 13 Nov 2007 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2007/11/13/betere-mediawet-voor-irakDe UNESCO werkt mee aan een wetsvoorstel dat moet zorgen voor meer vrijheid en onafhankelijkheid van de media in Irak. Betere+mediawet+voor+IrakIraakse mediamensen, parlementairen en vertegenwoordigers van de rechterlijke macht bespraken samen met internationale media-experts een wetsvoorstel dat door het Iraakse parlement behandeld wordt. Als het voorstel goedgekeurd wordt, is het voortbestaan van de Iraakse Media en Communicatie Commissie verzekert. Deze commissie doet sinds midden 2004 dienst als onafhankelijke nationale mediaregulator.

Het wetsvoorstel kan op veel bijval rekenen. Paolo Lembo, directeur van het kantoor van het VN-Ontwikkelingsprogramma (UNDP) in Irak, is blij met het voornemen van de commissie om de media- en telecommunicatiewetgeving in Irak te versterken en liet weten dat agentschappen van de VN dergelijke initiatieven zullen blijven ondersteunen.

Van zijn kant wijst Mogens Schmidt, adjunct-directeurgeneraal voor Communicatie en Informatie van de UNESCO, op de fundamentele rol die de media kunnen spelen in het Iraakse verzoeningsproces. "Een wettelijk kader zorgt voor structuur en is toekomstgericht," zo meent hij. "We moeten dergelijke structuren koesteren als elementen van een langetermijnvisie gericht op verzoening en ontwikkeling."

Het overleg zorgde voor een aantal aanpassingen aan het wetsvoorstel die de vrijheid en onafhankelijkheid van de media in Irak ten goede moeten komen. Het voorstel moet nog een procedure doorlopen vooraleer het wet wordt. De UNESCO en het UNDP zullen met hun partners blijven werken aan de ontwikkeling van vrije en onafhankelijke media in Irak.

De bijeenkomst waarop het wetsvoorstel besproken werd, vond plaats tijdens een conferentie in Amman die gezamenlijk door het UNDP, de UNESCO en de Iraakse Media en Communicatie Commissie georganiseerd werd van 4 tot 7 november 2007.

]]>
Vrije toegang tot kennis leidt tot zelfontplooiinghttp://www.unesco-vlaanderen.be/2005/12/1/vrije-toegang-tot-kennis-leidt-tot-zelfontplooiingThu, 01 Dec 2005 10:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2005/12/1/vrije-toegang-tot-kennis-leidt-tot-zelfontplooiingDe snelle ontwikkeling van de ICT-sector dwingt de UNESCO tot het maken van keuzes. De Organisatie legt zich toe op het inhoudelijke luik en werpt zich op als voorvechter van de vrije meningsuiting.

Vrije+toegang+tot+kennis+leidt+tot+zelfontplooiingCommunicatie komt niet in de officiële naam van de UNESCO voor maar toch is de Organisatie ook op dit terrein actief. "De UNESCO is in de jaren 1970 interesse gaan vertonen voor informatie en communicatie," vertelt Walter Lerouge, voorzitter van de Vlaamse UNESCO Commissie, "een belangstelling die vooral vanuit de Europese landen is aangewakkerd. Zo werd er een programma opgericht voor de ontwikkeling van communicatie dat vooral ontwikkelingslanden ten goede moest komen. Projecten voor informatieverstrekking in ontwikkelingslanden werden gespijsd met extrabudgettaire middelen. Tot de opkomst van de digitale media was het hoofdzakelijke analoog gericht, met steun voor lokale kranten, radiostations e.d. Door de digitalisering is er een verruiming gekomen en heeft de UNESCO ook voluit de kaart van de ICT's getrokken."

Vierde pijler

Ondertussen is Communicatie de vierde poot waarop de UNESCO steunt. Hoofdprioriteit is ervoor zorgen dat iedereen zichzelf kan ontplooien via toegang tot informatie en kennis. Ook het propageren van vrijheid van meningsuiting is een aandachtspunt, net als het gebruik van informatie- en communicatietechnologie in het onderwijs, de wetenschappen en bij cultuur.

Centraal in de discussies over informatie en communicatie, staat het concept 'informatiemaatschappij' - door de UNESCO verruimd tot 'kennismaatschappij' om te benadrukken dat het evenzeer om inhoud gaat als om technologie. En alhoewel niemand betwist dat de UNESCO een inhoudelijke rol te spelen heeft in dit debat, moet de Organisatie goed haar mandaat voor ogen houden. "De tijd is gekomen om ervoor te zorgen dat de UNESCO zich niet vergaloppeert," waarschuwt Walter Lerouge. "Ook andere organisaties hebben immers een rol te spelen op dit vlak en de kwestie wordt alsmaar ingewikkelder met de convergentie van de telecomsector en de audiovisuele sector. Kijk maar bij ons: Belgacom en Telenet bieden zowel telefonie, internet en televisie aan."

Tijdens de 33ste Algemene Conferentie is stevig gedebatteerd over de rol van de UNESCO op het gebied van informatie- en communicatie. Dat had alles te maken met de Wereldtop over de Informatiemaatschappij (zie kader), van 16 tot 18 november 2005 in Tunis (Tunesië). Tijdens die top stonden een aantal belangrijke punten op de agenda, zoals het uitvoeren van een actieplan om de digitale kloof te dichten en het beheer van het internet. Over dit laatste punt vonden een aantal lidstaten dat dit het best door een multilaterale organisatie kan gebeuren en niet, zoals nu, door een private Amerikaanse non-profitorganisatie die overzien wordt door het Amerikaans ministerie van Handel.

"Het is niet wenselijk dat de UNESCO zich opwerpt als enige leidinggevende organisatie binnen de Verenigde Naties voor wat de informatiemaatschappij betreft," meent Walter Lerouge. "Daar zijn andere organisatie voor," vult Karen Groffils van de administratie Buitenlands Beleid aan. "Er is bijvoorbeeld de Internationale Telecommunicatie Unie (ITU) die de Wereldtop over de Informatiemaatschappij organiseerde. Er is een verschil tussen meewerken aan iets, zoals de UNESCO nu doet, en de leiding nemen van iets en de coördinatie voeren. Dat moet de UNESCO aan anderen overlaten omdat dit niet tot de kern van haar mandaat behoort."

"De UNESCO moet zich vooral blijven toeleggen op het inhoudelijke aspect," zegt Walter Lerouge. Het mandaat van de UNESCO indachtig, betekent dit dat de Organisatie zich op het volgende toespitst: vrijheid van meningsuiting, universele toegang, kwaliteitsvol onderwijs voor iedereen en tenslotte culturele diversiteit en eraan gekoppeld, meertaligheid.

]]>
World Communication and Information Report 1999-2000http://www.unesco-vlaanderen.be/2005/3/17/world-communication-and-information-report-1999-2000Thu, 17 Mar 2005 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2005/3/17/world-communication-and-information-report-1999-2000World+Communication+and+Information+Report+1999-2000Het jongste in een reeks tweejaarlijkse wereldrapporten die UNESCO publiceert over de ontwikkelingen in de domeinen waarin de Organisatie een actieve speler is. Voordien publiceerde de Organisatie aparte rapporten over communicatie en informatie, maar aangezien beide domeinen zich in hun ontwikkeling steeds nauwer met elkaar verstrengelt zien, opteerde UNESCO ervoor om voortaan één rapport omtrent de beide terreinen uit te geven.

Het rapport analyseert de veranderingen die de media doormaken en onderzoekt de band tussen rechten, macht en vrije meningsuiting. Het synthetiseert ook wat er heden ten dage gebeurt in het bibliotheekwezen en op het vlak van de technische infrastructuur. De belangrijkste trends die zich aftekenen in de informatiemaatschappij, worden eveneens onder de loep geschoven.


U kan het boek rechtstreeks bestellen via Unesco Publishing: bestel hier

]]>
UNESCO bevordert samenwerking tussen Israëlische en Palestijnse journalistenhttp://www.unesco-vlaanderen.be/2003/12/23/unesco-bevordert-samenwerking-tussen-israëlische-en-palestijnse-journalistenTue, 23 Dec 2003 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2003/12/23/unesco-bevordert-samenwerking-tussen-israëlische-en-palestijnse-journalistenDe UNESCO bracht Palestijnse en Israëlische journalisten bijeen om hun onderlinge verstandhouding te verbeteren en na te denken over hoe ze over elkaars leefwereld berichten. Zestien mediaprofessionals uit Israël en Palestina die een hoge functie bekleden, zijn overeengekomen om meer nuance te leggen in hun berichtgeving over wat er zich aan de 'overkant' afspeelt en staan open voor het idee om aan elkaar redactionele ruimte ter beschikking te stellen in hun respectievelijke media. Een en ander is het resultaat van een tweedaagse bijeenkomst die de UNESCO organiseerde op 17 en 18 december in Parijs. De aanwezigen spraken verder nog af om in contact met elkaar te blijven en om elkaars omgeving te bezoeken.

De bijeenkomst van zeven Palestijnse en zeven Israëlische mediaprofessionals en twee journalisten die werken voor Arabische media in Israël, werd op 17 december geopend door Koïchiro Matsuura, directeur-generaal van de UNESCO. Tijdens zijn toespraak onderstreepte hij het geloof van de Organisatie in "een proces van serieuze, open, oprechte en voortdurende dialoog" als cruciaal element in het overbruggen van verschillen en het tot stand brengen van wederzijds begrip, vertrouwen en samenwerking. Voorts benadrukte hij de leidende rol die de media in deze dialoog te spelen hebben.

Tijdens de debatten kwamen veel verschillende standpunten naar boven. Verschillen die zowel tussen als binnen beide kampen leven. Aan het slot van de bijeenkomst drukten de deelnemers hun professionele wens uit om met elkaar in contact te blijven om informatie uit te wisselen en gegevens te controleren bij het werken aan stukken over elkaars gebieden. Daarnaast toonden ze zich eens over de nood om stereotyperingen te bestrijden en een meer complete berichtgeving te verzorgen, door bijvoorbeeld ook aandacht te besteden aan culturele evenementen en dergelijke.

De deelnemers lieten ook weten bezoeken te willen organiseren voor Israëlische journalisten aan Gaza en de Westoever en aan Israël voor Palestijnse journalisten. De bewegingsvrijheid van deze laatsten is trouwens serieus beperkt door de huidige situatie ter plaatse. Tenslotte kwamen de mediaprofessionals overeen om elkaar in de toekomst terug te ontmoeten onder auspiciën van de UNESCO en om een elektronisch netwerk op te richten om met elkaar in contact te blijven.

]]>
Op naar de kennismaatschappijhttp://www.unesco-vlaanderen.be/2003/12/8/op-naar-de-kennismaatschappijMon, 08 Dec 2003 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2003/12/8/op-naar-de-kennismaatschappijUNESCO op het vlak van informatie en communicatie.

KennismaatschappijUNESCO is ervan overtuigd dat de moderne informatie- en communicatietechnologieën (ict's) belangrijke instrumenten zijn om de ontwikkeling te bevorderen en de culturele diversiteit te vrijwaren. Maar dat potentieel kan enkel ten volle tot bloei komen indien ict's als een middel en niet als een doel beschouwd worden. De inhoud die via ict's aangeboden wordt, moet met andere woorden afgestemd zijn op de behoeften van verschillende doelgroepen en mag niet louter Westerse belangen dienen. Alleen zo kunnen ontwikkelingslanden en landen in overgang de digitale kloof overbruggen en via ict's hun achterstand op de rest van de wereld kleiner maken.

Deze visie van UNESCO komt uitgebreid aan bod in de nieuwe brochure Op naar de kennismaatschappij, UNESCO op het vlak van informatie en communicatie, uitgegeven naar aanleiding van de World Summit on the Information Society die de Verenigde Naties organiseerden van 10 tot 12 december 2003 in Genève.

De brochure is volledig gewijd aan de activiteiten van de UNESCO op het vlak van informatie en communicatie. Ze vertrekt vanuit de strategie van de Organisatie: hoe kijkt ze tegen de problematiek aan en wat wil ze realiseren? Vervolgens worden de verschillende programma's voorgesteld waarmee UNESCO haar doelstellingen tracht de bereiken. Het einddoel is duidelijk: een evenwichtige kennismaatschappij die voor iedereen toegankelijk is en iedereen een kans op ontplooiing biedt.

De brochure Op naar de kennismaatschappij, UNESCO op het vlak van informatie en communicatie is uitgegeven door het UNESCO Platform Vlaanderen en is gratis te bestellen via info@unesco-vlaanderen.be

]]>
Persvrijheid, Kiezen voor de waarheidhttp://www.unesco-vlaanderen.be/2000/8/1/persvrijheid,-kiezen-voor-de-waarheidTue, 01 Aug 2000 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/2000/8/1/persvrijheid,-kiezen-voor-de-waarheidSteeds meer worden de media als een wapen gebruikt door strijdende partijen. Het opbouwen van een vrije, onafhankelijke pers nadat een conflict is geluwd, is dan ook een noodzakelijke voorwaarde voor een blijvende vrede. De UNESCO zet zich in om te verzekeren dat de stem van de rede luider klinkt dan het gegrom van de woede, de vooroordelen en de haat.

]]>
Nieuws in conflictsituatieshttp://www.unesco-vlaanderen.be/1999/3/28/nieuws-in-conflictsituatiesSun, 28 Mar 1999 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/1999/3/28/nieuws-in-conflictsituatiesNeutraal nieuws is van vitaal belang in conflictsituaties, anders is propaganda er de enige vorm van informatie.

De manier waarop de media ons informeren is zelfs bij ons vaak de bron van verhitte discussies, maar in gebieden waar conflicten broeien of oorlog heerst, is het thema nog een stuk heikeler. Vandaar dat de internationale gemeenschap zich meestal op de vlakte houdt in deze discussie. Er waren wel een aantal bescheiden initiatieven in het verleden (zoals een UNESCO programma in 1992 dat de media in conflictgebieden steunde) maar de meeste waren geen lang leven beschoren. En toch heeft iedereen kritiek op vernietigende kracht van propaganda waarvan we de gevolgen recent nog in ex-Joegoslavië of Rwanda zagen.

Struikelblokken

Deze paradox is gemakkelijk te verklaren. Om neutraal nieuws in conflictzones te verspreiden, moet je talrijke obstakels en moeilijkheden overwinnen. Dat kan men je bij de Hirondelle Stichting in Zwitserland vertellen. Die Stichting legt zich toe op informatieverspreiding in gebieden waar conflicten heersen, waar ook ter wereld. Midden vorig jaar hield de stichting een conferentie in de buurt van Genève om de voornaamste struikelblokken te onderzoeken, en er oplossingen voor te vinden.

De deelnemers benadrukten dat «mensen in conflictsituaties nood hebben aan neutraal nieuws, meer nog: ze hebben er recht op.» Toegang tot informatie is niet enkel een mensenrecht, het is ook een zaak van respect voor de waardigheid van de mensen. Er is dus een nood aan en een rechtvaardiging voor het verspreiden van neutraal nieuws en informatie.

Wat is neutraal?

De vraag die zich stelt is uiteraard: welke criteria moeten we hanteren om te bepalen of een bepaalde nieuwsboodschap al dan niet neutraal is? De meeste journalisten zijn het er over eens dat elke misdaad moet worden geraporteerd en dat de schuldigen moeten worden aangewezen, zonder dat de boodschapper daarbij op enig moment de spreekbuis wordt van een in het conflict betrokken partij. Een nieuwsorganisatie moet ten allen tijde neutraal en onafhankelijk zijn, alleen zo kan ze respect en geloofwaardigheid winnen, en pas dan kan ze propaganda effectief bestrijden.

Het blijft natuurlijk moeilijk om als buitenstaander voet aan de grond te krijgen in een gebied dat verwikkeld is in een conflict en waar de lokale media vaak gemuilkorfd worden door de plaatselijke autoriteiten. Wegens relatief goedkoop, snel en flexibel, lijkt de radio het aangewezen communicatiemiddel in dergelijke situaties. De radio biedt duidelijk meer voordelen dan tv of printmedia.

Opleiding

Veel hangt ook af van het stadium waarin het conflict zich bevindt. Broeit het, leeft het of is het aan het uitdoven. In een gebied dat herstelt van een conflict, is het belangrijk dat neutrale radiostations opleiding geven aan plaatselijke journalisten om hen te leren zich objectief en onafhankelijk op te stellen. In die geest plannen UNESCO en de Hirondelle Stichting de oprichting van een reportersopleiding.

In sommige gevallen is het nog moeilijker om neutraal nieuws te verspreiden, met name wanneer de lokale regering ook 'buitenstaanders' verbiedt om neutraal nieuws te verspreiden. Ook in die gevallen moeten we proberen om neutraal nieuws te verspreiden, menen de deelnemers aan de conferentie. Het is een «noodzakelijk risico» dat we moeten nemen.

Geld

Ook al is radio dan relatief gezien niet echt duur, toch kost het opzetten van een onafhankelijk radiostation handenvol geld. Geld dat niet steeds voorradig is. Daarom riepen de deelnemers van de conferentie alle regeringen op om het belang van neutrale nieuwsstations voor het vredes- en democratiseringsproces in conflictsituaties te erkennen. Alleen met hun steun zijn dergelijke nieuwsstations mogelijk.

Een ander probleem waarmee de mensen van de Hirondelle Stichting geconfronteerd worden is het ontbreken van een echt wettelijk kader voor hun activiteiten. Geen enkele wet kent expliciet het recht toe om een onafhankelijk neutraal radiostation op te zetten. Er is wel, vanuit het oogpunt van de internationale wetgeving inzake mensenrechten, het recht op informatie, maar die basis zou moeten worden uitgebreid. Jean-Marie Etter, voorzitter van de Hirondelle Stichting : «Nieuws moet worden beschouwd als alle andere goederen die levensnoodzakelijk zijn voor mensen in conflictsituaties. Daarom moet de neutrale nieuwsberichtgeving wettelijk worden beschermd.

]]>
Tol op de Informatiesnelweg?http://www.unesco-vlaanderen.be/1999/3/28/tol-op-de-informatiesnelwegSun, 28 Mar 1999 00:00:00 GMThttp://www.unesco-vlaanderen.be/1999/3/28/tol-op-de-informatiesnelwegInformatie is meestal gratis op het internet, maar dat zou wel eens kunnen veranderen. UNESCO ijvert ervoor om publieke informatie publiek (lees: kostenloos) te houden.

Een man wandelt over straat met een metalen doosje in zijn hand. Hij reikt naar boven, 'vult' het met lucht en sluit het deksel. De lucht die hij heeft 'gevangen' is nu van hem. Al wat hij moet doen is er een leuke verpakking voor vinden en hij kan hem verkopen.

Deze kortfilm opende een UNESCO-bijeenkomst over de wettelijke en sociale aspecten van het internet, in Monte Carlo (Monaco) begin oktober 1998. De lucht die we in cyberspace inademen bestaat niet uit zuurstofmoleculen, maar uit gegevens, ideeën en foto's die iedereen toebehoren. Maar de zakenlui horen de kassa al rinkelen bij de gedachte om ze op hun manier in te pakken en te verkopen.

«Momenteel is het nog gemakkelijk om gratis toegang te krijgen tot allerlei interessante informatie» zegt Thomas Quadra-Salcedo, hoofd van Spanje's Associatie voor Informatie Technologie en Telecommunicatie Recht en voormalig minister van justitie. «Maar machtige concerns zoals Microsoft en Bertelsman bouwen monopolies op door de rechten te kopen op miljoenen foto's en teksten.» Terzelfdertijd ijveren ze voor de verstrenging van de wetten op intellectuele eigendom.

Publiek informatie domein

Om het risico die dergelijke acties inhouden te vermijden, streeft UNESCO er actief naar om te verzekeren dat iedereen vrije toegang heeft tot vier categorieën van informatie die tot het publieke domein behoren: overheidsinformatie en wetten, literair en artistiek erfgoed, verhandelingen en wetenschappelijke artikels die voortvloeien uit publieke research en tenslotte, publieke computer 'standards' of talen zoals TCP-IP en html.

«De idee van een publiek informatie domein komt voort uit de uitzonderingen op het copyright zoals we die bijvoorbeeld kennen uit de Verenigde Staten. Daar kan je aan copyright ontsnappen als je verklaart de informatie enkel te zullen gebruiken voor educatieve doeleinden, research of persoonlijk gebruik. 'Fair use' heet dat dan.» zegt Philippe Quéau, hoofd van UNESCO's Informatie en Informatica Eenheid. «Maar de digitalisering plaatst dat principe op de helling. Als je iemand een boek leent via e-mail, dan is dat net hetzelfde als het hem of haar geven. We moeten dus ofwel het principe van 'fair use' erkennen, of het helemaal afschaffen en copyright op alles van toepassing maken.»

Deze laatste optie wint steeds meer terrein, vooral in Europa. Daar bestaat een wettelijk kader die elke gegevensbank kan omvormen in een wettelijk monopolie op basis van copyright, aldus Mireille Buydens, een Belgische experte in intellectuele eigendom.

Tot nu toe deden regering nog niet veel om hun eigen gegevens toegankelijker te maken via de digitale technologie. Het is niet evident en kost veel geld. Een Europees project om een database te maken van alle items in de openbare musea zit verstrikt in wettelijke problemen, zegt Buydens. Maar zelfs als ze iets kunnen doen, dan nog zijn regeringen niet happig om zelf de mouwen op te stropen. Ze verkiezen om franchises te verlenen aan private bedrijven om hun officiële documenten en wetten op het internet te publiceren.

Openbaarheid

«De Continentale Europese regeringen hebben een traditie om informatie voor zich te houden» zegt Yves Poullet, die het in België gevestigde Onderzoekscentrum voor Informatie Technologie en Recht leidt. «Ze vinden dat de gegevens van hen zijn, en beschouwen het als een manier om geld te verdienen. In de Angelsaksische landen gaat het er anders aan toe. Daar ziet de bevolking de staat als iets gevaarlijks en eist het meer openbaarheid. In Amerika is de regering sinds 1996 bij wet verplicht alle administratieve gegevens op het web te plaatsen.»

«De Amerikanen zijn een stap voor op de rest van de wereld in het publieke informatie domein» zegt Quéau. «Ze hebben een directe link gesmeed tussen de vrije toegang tot informatie en het Eerste Amendement van hun Grondwet, die vrijheid van meningsuiting en vrije toegang tot informatie garandeert.»

Maar ook in de VS gaan er steeds meer stemmen op om de copyright wetgeving te verstrengen. Volgens de Digital Future Coalition, een ngo die zich daartegen verzet, is er een lobby aan het werk die gefinancierd wordt door een aantal bedrijven die hopen munt te slaan uit een verstrenging van de wet.

Acties

De voostanders van het publieke informatie domein beschikken niet over een goed met geld gesmeerde lobbymachine, maar dat betekent niet dat ze al op voorhand verloren zijn. Ontwikkelingslanden, geleid door de Aziatische landen, verhinderden onlangs een verstrenging van de copyright wetgeving op databases tijdens onderhandelingen onder auspiciën van de Wereld Organisatie voor Intellectuele Eigendom. Wetenschappers uit arme landen willen niet betalen voor de toegang tot ruwe gegevens in Amerikaanse of Europese databanken, aldus Quéau.

UNESCO probeert om regeringen te mobiliseren. De Franse premier Lionel Jospin beloofde om UNESCO «actief te steunen» bij haar project dat streeft naar de vrije verspreiding van wereldliteratuur zonder copyright, om zo een «wereldwijde digitale bibliotheek» op te richten. Zo wordt het publieke informatie domein 'byte per byte' opgebouwd.

]]>