UNESCO Platform Vlaanderen, thema "inheemse culturen"http://unesco-vlaanderen.be2012-01-24T13:33:53Het UNESCO Platform Vlaanderen legt zich in de eerste plaats toe op het zo breed mogelijk verspreiden van informatie over de activiteiten en programma’s van UNESCO. Dat doet ze onder meer via het driemaandelijks tijdschrift UNESCO info, door het uitgeven van brochures rond specifieke UNESCO-prioriteiten en door het runnen van een informatie- en documentatiecentrum waar mensen kunnen aankloppen met vragen die verband houden met UNESCO.http://unesco-vlaanderen.be/media/html/unesco_platform_vlaanderen_logo.pngUNESCO Platform Vlaanderen, thema "inheemse culturen"http://unesco-vlaanderen.benlSavoirs des femmes: médecine traditionnelle et naturehttp://unesco-vlaanderen.be/2012/1/24/savoirs-des-femmes-médecine-traditionnelle-et-natureTue, 24 Jan 2012 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2012/1/24/savoirs-des-femmes-médecine-traditionnelle-et-natureTraditionele geneeskunde op Réunion, Mauritius en Rodrigues.

Savoirs des femmes: médecine traditionnelle et natureDe eilanden Réunion, Mauritius en Rodrigues beschikken over unieke medicinale tradities. Ze zijn de vrucht van een proces van creolisering. De tradities en hun toepassingen zijn onlosmakelijk verbonden met de natuur waaruit ze putten. Ze zijn een sleutel tot het begrijpen van de samenlevingen op deze eilanden die voortdurende balanceren tussen traditie en moderniteit.

Deze aanvankelijk onbewoonde eilanden, werden vanaf de late zeventiende eeuw bevolkt door mensen afkomstig uit Europa, Madagaskar, Afrika, India, China, Polynesië, Australië... De dialoog tussen de medicinale kennis die specifiek zijn voor elk van hen, zorgde voor de schepping van een gemeenschappelijke kennis, voornamelijk doorgegeven door vrouwen.

Dit boek belicht de kennis van vrouwen over medicinale planten en medische procedures, waaronder de knowhow over het begeleiden van de bevalling. Het staat ook stil bij de rol van de traditionele medicinale kennis in de samenlevingen op deze eilanden nu ze een toenemende verwestersing ondergaan.


U kan het boek rechtstreeks bestellen via Unesco Publishing: bestel hier

]]>
Aux sources des musiques du mondehttp://unesco-vlaanderen.be/2010/12/23/aux-sources-des-musiques-du-mondeThu, 23 Dec 2010 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2010/12/23/aux-sources-des-musiques-du-mondeUnieke beelden en verhalen over de wortels van wereldmuziek - met begeleidende CD.

Aux sources des musiques du mondeMuziek blijft mensen boeien, dat blijkt onder meer uit het grote succes van de zogenaamde wereldmuziek en uit de toenemende waardering en herontdekking van traditionele muziek.

Aan geluidsopnames om deze interesse te voeden is geen gebrek, maar originele foto's over het onderwerp zijn zeldzaam.

Dit boek is niet alleen een brede introductie tot de geschiedenis van de wereldmuziek, het biedt ook een unieke verzameling van foto's van traditionele muzikanten in Afrika, Azië en Oceanië. Ze zijn het werk van muzieketnoloog Charles Duvelle die al meer dan vijftig jaar de wereld rondtrekt om zijn passie voor wereldmuziek te documenteren.

Een begeleidende CD zorgt ervoor dat lezers (en kijkers) ook kunnen genieten van de muziek die in het boek aan bod komt.

Een niet te versmaden uitgave voor de liefhebbers van wereldmuziek.


U kan het boek rechtstreeks bestellen via Unesco Publishing: bestel hier

]]>
Climate Frontlineshttp://unesco-vlaanderen.be/2010/11/22/climate-frontlinesMon, 22 Nov 2010 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2010/11/22/climate-frontlinesBepaalde ecosystemen voelen als eerste de gevolgen van klimaatverandering. Inwoners moeten hun levensstijl aanpassen.

Climate FrontlinesVele inheemse bevolkingsgroepen bevinden zich op de frontlijnen van de klimaatverandering: in het poolgebied, in het hooggebergte, aan de rand van de woestijn of op een klein eilandje voelen zij als eerste de gevolgen omdat zij voor hun levensonderhoud op de natuur zijn aangewezen en hun leefgebieden vaak bijzonder kwetsbaar zijn.

Deze gemeenschappen weten dus als eerste wat de gevolgen van de klimaatverandering zijn en hoe zij daar op kunnen inspelen, door hun eeuwenoude kennis over, en hun betrokkenheid bij, hun natuurlijke omgeving.

Ondanks de wijdverbreide erkenning van hun precaire positie en van hun unieke kennis en ervaring, werd er lange tijd niet naar hun geluisterd. UNESCO wilde daar verandering in brengen en startte daarom een project om deze kwetsbare groepen een stem te geven in het mondiale debat.

Climate Frontlines is een wereldwijd onlineforum voor ervaringen met klimaatverandering op lokaal niveau. Het biedt een platform voor het delen van waarnemingen, bezorgdheden en aanpassingsstrategieën.  Daarnaast werkt het aan de opbouw van een netwerk van lokale projecten.

Deze brochure bundelt een aantal unieke getuigenissen van mensen die de gevolgen van de klimaatverandering aan de lijve ondervinden. Mensen die door de klimaatverandering gedwongen worden om hun levenswijze aan te passen of zelfs te verhuizen omdat hun omgeving niet langer leefbaar is.

Uit de verhalen blijkt dat sommige beschermingsmaatregelen, ook deze die door de Verenigde Naties aangestuurd worden, te weinig rekening houden met de culturele waarde van natuurgebieden en met het welzijn van lokale bevolkingsgroepen. Op die manier vormen de getuigenissen niet enkel een barometer die de ernst van de gevolgen van klimaatverandering aangeeft maar ook een waardevolle bijdrage aan het internationale debat dat volop aan de gang is.

Climate Frontlines is uitgegeven door het UNESCO Platform Vlaanderen en is gratis te verkrijgen via info@unesco-vlaanderen.be

Klik [hier] om de brochure Climate Frontlines te downloaden.

]]>
Raconte-moi... L'artisanathttp://unesco-vlaanderen.be/2009/12/17/raconte-moi-l'artisanatThu, 17 Dec 2009 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2009/12/17/raconte-moi-l'artisanatRaconte-moi...+L%26%2339%3bartisanatTraditionele ambachten getuigen van de verbeelding en de innovatie waarover mensen beschikken en illustreren op treffende wijze de culturele diversiteit van onze mondiale samenleving. Ze vormen echter niet enkel een herinnering aan het verleden, ze kunnen ook een rol spelen voor de duurzame ontwikkeling van de toekomst en een middel zijn voor mensen om hun persoonlijke ontplooiing verder te zetten.

Dit ook voor jongere lezers toegankelijk boekje stelt een aantal traditionele ambachten voor en legt uit hoe ze ook vandaag nog relevant zijn.


U kan het boek rechtstreeks bestellen via Unesco Publishing: bestel hier

]]>
Les voix des Andeshttp://unesco-vlaanderen.be/2008/9/25/les-voix-des-andesThu, 25 Sep 2008 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2008/9/25/les-voix-des-andesN. Villaume Les+voix+des+AndesIn Les voix des Andes registreert fotograaf orale tradities van de bergvolkeren van de Andes. Een reeks indringende portretten van jong en oud, afgewisseld met unieke verhalen, liedjes en gedichten die al eeuwen lang mondeling overgeleverd worden, ontsluiten een waardevol stuk immaterieel erfgoed voor de rest van de wereld.

Het werk sluit mooi aan bij de Conventie voor de bescherming van immaterieel cultureel erfgoed die op 20 april 2006 in werking trad. Dit meest recente van de verdragen die de UNESCO ontwikkelde ter bescherming van het erfgoed, richt zich op het vrijwaren van orale tradities en expressies (inclusief talen als uitdragers van immaterieel cultureel erfgoed), podiumkunsten, sociale gebruiken, rituelen en festiviteiten, kennis en gebruiken met betrekking tot de natuur en het universum, en de knowhow die voorkomt uit traditionele ambachten.


U kan het boek rechtstreeks bestellen via Unesco Publishing: bestel hier

]]>
Op de frontlinie van de klimaatveranderinghttp://unesco-vlaanderen.be/2008/6/18/op-de-frontlinie-van-de-klimaatveranderingWed, 18 Jun 2008 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2008/6/18/op-de-frontlinie-van-de-klimaatveranderingEen forum voor inheemse volken en mensen die in kwetsbare gemeenschappen of op kleine eilanden wonen, wil deze tot nu toe genegeerde groepen een stem geven in het internationaal debat over klimaatverandering. Op+de+frontlinie+van+de+klimaatveranderingIn het internationaal debat over klimaatverandering komen een aantal betrokken partijen, zoals inheemse volken en inwoners van kwetsbare gebieden, te weinig aan bod. Daarom lanceren twee programma's van de UNESCO, het Coast and Small Islands Platform en het Local and Indigenous Knowledge Systems Programme een internetforum gewijd aan de belangen, grieven en ervaringen van deze mensen.

Het Climate Frontlines forum zal aandacht besteden aan de ervaringen van afgelegen of inheemse gemeenschappen van kleine eilanden, het gebied rond de Noordpool, hooggelegen gebieden, laaggelegen kustzones, tropische wouden, woestijngebieden en andere kwetsbare omgevingen. Voor veel mensen is klimaatverandering nog een verafgelegen gevaar maar voor deze kwetsbare gemeenschappen is het dagdagelijkse realiteit. Kleine eilanden, bijvoorbeeld, krijgen nu reeds te maken met een stijgende zeespiegel en verzilting van zoetwaterbronnen en landbouwgronden tengevolge van stormen die zeewater landinwaarts stuwen.

Landelijke en inheemse bevolkingen zijn goed geplaatst om de impact van klimaatverandering waar te nemen. Door de eeuwen heen zagen ze zich geconfronteerd met veranderingen van het leefmilieu en bouwden ze kennis en vaardigheden op om zich aan te passen aan de nieuwe situaties. Deze kennis kan van groot belang zijn bij de debatten over de impact van klimaatverandering en de strategieën om erop te reageren.

Ondanks hun bijzondere kwetsbaarheid en de strategieën voor aanpassing en de kennis waarover ze beschikken, blijven inheemse volken uitgesloten van het debat over klimaatverandering. Ze uitten hun frustratie daarover met een demonstratie op 7 december 2007 tijdens de VN-conferentie over klimaatverandering in Bali (Indonesië) en op de recentste bijeenkomst van het Permanent forum voor inheemse aangelegenheden van de VN in mei 2008 in New York (VS).

Het nieuwe forum van de UNESCO komt tegemoet aan de vraag van inheemse volken om gehoord te worden. Het zal niet alleen zorgen voor meer aandacht voor kwetsbare gemeenschappen in internationale debatten maar zal eveneens een platform bieden aan gemeenschappen om ervaringen uit te wisselen. Het forum werkt voorlopig met drie talen, Engels, Frans en Spaans; maar in de toekomst kunnen daar nog andere talen aan worden toegevoegd.

Klik hier voor het nieuwe forum waarmee de UNESCO een stem geeft aan kwetsbare gemeenschappen in het internationaal debat over klimaatverandering.

Klik hier om de gratis Nederlandstalige brochure van het UNESCO Platform Vlaanderen te bestellen waarin een overzicht gegeven wordt van de programma's waarmee de UNESCO de strijd aanbindt tegen klimaatverandering.

]]>
Musiques Africaines / Nouveaux enjeux, nouveaux défishttp://unesco-vlaanderen.be/2008/5/7/musiques-africaines-nouveaux-enjeux,-nouveaux-défisWed, 07 May 2008 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2008/5/7/musiques-africaines-nouveaux-enjeux,-nouveaux-défisManda Tchebwa Musiques+Africaines+%2f+Nouveaux+enjeux%2c+nouveaux+d%26%23233%3bfisAfrika kennen de meeste onder ons in de eerste plaats als een getergd continent dat gebukt gaat onder loodzware problemen zoals droogte, hongersnood, armoede, gewapende conflicten, hiv/aids enz... maar er is ook een Afrika dat bruist van energie: muzikaal Afrika. Een levendig continent als een gigantische puzzel van muziekjes, even verscheiden als de volken en culturen die er wonen. Muziek met vele dimensies en betekenissen.

Nu was al lang duidelijk dat de rijkdom aan culturele uitingen in Afrika - waaronder muziek - door de steeds verder oprukkende globalisering onder spanning komt te staan. Maar dat ook Afrikaanse artiesten en producenten te lijden hebben onder evoluties zoals digitale muziekverspreiding - en de ermee gepaard gaande piraterij - is een geluid dat minder luid weerklinkt. Hoe de Afrikaanse muziek en de eraan gekoppelde industrie aan deze problemen het hoofd kan bieden om ervoor te zorgen dat de rijkdom van het erfgoed en de levensvatbaarheid van de hedendaagse muziek behouden blijven, is een denkoefening die de Manda Tchebwa, gewaardeerd onderzoeker en musicoloog, in dit boek maakt.


U kan het boek rechtstreeks bestellen via Unesco Publishing: bestel hier

]]>
Laos and Ethnic Minorities: Promoting Heritagehttp://unesco-vlaanderen.be/2006/12/20/laos-and-ethnic-minorities-promoting-heritageWed, 20 Dec 2006 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2006/12/20/laos-and-ethnic-minorities-promoting-heritagesamengesteld door Yves Goudineau Laos+and+Ethnic+Minorities%3a+Promoting+HeritageEr wonen naar schatting maar liefst 47 etnische bevolkingsgroepen in Laos. Een daarvan is goed voor de helft van de bevolking en maakt dus ook de dominante cultuur van het land uit. Maar toch wonen er veel minderheden in de bergen die hun eigen taal en gebruiken wisten te vrijwaren. Veel van deze soms eeuwenoude culturen slaagden erin om de soms woelige geschiedenis van de regio te overleven. Maar toch wordt deze uitzonderlijke culturele diversiteit, die deel uitmaakt van het rijke nationale erfgoed van Laos, bedreigd. Vooral het niet-tastbare erfgoed, zoals talen, muziek en rites, dat bestaat bij gratie van het geheugen, staat onder zware druk.

Om dit probleem aan te pakken, organiseerde de UNESCO een bijeenkomst in Vientiane waarop verschillende partijen en experts zich bogen over de kwestie. De vergadering onderstreepte het belang van de culturele diversiteit en de etnische minderheidsculturen van Laos en formuleerde voorstellen voor het documenteren en revitaliseren ervan. Dit boek is tezelfdertijd de weerslag van de uitwisselingen tussen internationale experts en nationale vertegenwoordigers omtrent de culturele implicaties van de multi-etniciteit in Laos en een eerste stap in het documenteren van de culturele rijkdom van het land. Er worden immers verschillende uitingen van het unieke culturele erfgoed van Laos voorgesteld.

De meer dan 30 bijdragen die dit werk uitmaken, zijn ondergebracht in vier delen. Het eerste deel schetst een beeld van de minderheidsculturen in Laos en identificeert de meest dringende opdrachten die moeten worden vervuld om ze te vrijwaren. Deel twee behandelt de verschillende dimensies van het niet-tastbaar erfgoed: talen en literatuur, verschillende traditionele muziekvormen, architecturale types en weeftechnieken. Verschillende case-studies laten de diversiteit van lokale culturen tot uiting komen. Het derde deel biedt een overzicht van de ervaringen in de buurlanden (Cambodja, China, Thailand en Vietnam) met betrekking tot de bescherming van de culturele diversiteit terwijl in het vierde deel aandacht besteed wordt aan de lokale initiatieven die tot nu toe reeds ondernomen werden.


U kan het boek rechtstreeks bestellen via Unesco Publishing: bestel hier

]]>
Reflecting Visions, New Perspecives on Adult Education for Indigenous Peopleshttp://unesco-vlaanderen.be/2005/7/25/reflecting-visions,-new-perspecives-on-adult-education-for-indigenous-peoplesMon, 25 Jul 2005 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2005/7/25/reflecting-visions,-new-perspecives-on-adult-education-for-indigenous-peoplessamengesteld door Linda King Reflecting+Visions%2c+New+Perspecives+on+Adult+Education+for+Indigenous+PeoplesReflecting Visions is het resultaat van één van de voorbereidende thematische bijeenkomsten voor de Vijfde Wereld Conferentie over Volwassenen Onderwijs (CONFINTEA V), die in juli 1997 in Hamburg doorging. Met als centraal thema volwassenenonderwijs en inheemse volkeren, biedt het nieuwe perspectieven voor de poblemen met het onderwijs voor en door inheemse volkeren in verschillende landen en regio's.

Het boek is opgeplitst in 3 grote delen. Het eerste behandelt de internationale context van het volwassenenonderwijs voor inheemse volkeren. Deel II bekijkt de discussie op het nationale onderwijs niveau, vertrekkend vanuit de ervaringen van een aantal landen als Guatemala, Peru, Ecuador, Mexico, e.a. Het derde deel gaat in op de voorstellen die verschillende inheemse volkeren doen. Er wordt afgesloten met suggesties voor een Globale Agenda met aandacht voor ontwikkeling, macht en identiteit, de veranderende structuren van het leren en de noodzaak om de waarde te erkennen die de inheemse culturen het volwassenenonderwijs bieden.


U kan het boek rechtstreeks bestellen via Unesco Publishing: bestel hier

]]>
Handbook for the Collection of Traditional Music and Musical Instrumentshttp://unesco-vlaanderen.be/2005/5/3/handbook-for-the-collection-of-traditional-music-and-musical-instrumentsTue, 03 May 2005 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2005/5/3/handbook-for-the-collection-of-traditional-music-and-musical-instrumentsGeneviève Dournon Handbook+for+the+Collection+of+Traditional+Music+and+Musical+InstrumentsDe beste manier om etnografische en etnomusicologische collecties samen te stellen is ze te verzamelen "in het veld". Alleen zo kan je ze in de nodige socio-culturele context plaatsen, zonder dewelke een object, verhaal, muziekstuk of instrument geen enkele culturele of wetenschappelijke waarde heeft.

Dit handboek is een belangrijke hulp bij de herkenning, identificatie en classificatie van instrumenten en muziekstukken. Het beschrijft twee systemen voor het veldwerk: het eerste dat zich gemakkelijk laat toepassen op allerlei objecten is bijzonder geschikt voor muziekinstrumenten, het tweede slaat vooral op audiovisuele documenten en muziek, maar kan ook worden gebruikt voor de 'mondelinge' literatuur. De laatste hoofdstukken van het boek beschrijven de procedures voor de wetenschappelijke en museografische behandeling van instrumenten, films en geluidsopnames en zijn van belang voor elke instelling die over dergelijke collecties beschikt.


U kan het boek rechtstreeks bestellen via Unesco Publishing: bestel hier

]]>
Cultureel erfgoed: het verleden van de toekomsthttp://unesco-vlaanderen.be/2003/1/20/cultureel-erfgoed-het-verleden-van-de-toekomstMon, 20 Jan 2003 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2003/1/20/cultureel-erfgoed-het-verleden-van-de-toekomstVoorstelling van wat de term 'cultureel erfgoed' allemaal inhoudt en van hoe UNESCO zich inzet voor de bescherming ervan.

Cultureel erfgoed

Cultureel erfgoed: Het verleden van de toekomst maakt duidelijk dat de term "cultureel erfgoed" een brede lading dekt en toont aan dat het cultureel erfgoed een belangrijke rol kan spelen in het bevorderen van de dialoog en de verstandhouding tussen culturen.

De brochure bestaat uit drie luiken. Het eerste deel is een schets van de evolutie van de definitie van het begrip cultureel erfgoed. Daar waar het begrip vroeger vooral betrekking had op de traditionele monumenten en relicten, kwam er door de jaren heen ook aandacht voor de omgeving waarin het erfgoed voortkomt en nog later voor de vaardigheden die aan de basis lagen van het erfgoed. Zo komt het dat er nu sprake is van materieel (monumenten, relicten, enz &) en immaterieel (ambachten, talen, muziek, enz &) cultureel erfgoed. Naarmate het begrip een breder veld omspande, groeide ook het besef over het belang van het cultureel erfgoed en de rol die het in onze samenlevingen speelt.

Naast de definiëring van het begrip, besteedt de brochure ruime aandacht aan de verschillende vormen van zowel het materieel als het immaterieel cultureel erfgoed. Maar liefst twintig vormen worden voorgesteld en geduid, gaande van historische steden en cultuurobjecten naar cultureel onderwatererfgoed, traditionele geneeskunde en mondelinge tradities.

Het laatste, en meest uitgebreide luik, vertelt hoe de UNESCO haar rol van voortrekker op het vlak van de promotie en de bescherming van het cultureel erfgoed vervult. Zo is er aandacht voor de verschillende internationale wettelijke beschermingsinstrumenten die mede dankzij de Organisatie tot stand kwamen en wordt uitgelegd op welke andere manieren ze toeziet op de bescherming van het cultureel erfgoed. Daarnaast komt aan bod hoe de UNESCO het cultureel erfgoed tot een motor voor de ontwikkeling maakt en welke programma's ze uitvoert om het potentieel van het cultureel erfgoed als stimulator van de interculturele dialoog ten volle tot uiting te laten komen en te benutten.

De brochure Cultureel erfgoed: Het verleden van de toekomst is uitgegeven door het UNESCO Platform Vlaanderen en is gratis te bestellen via info@unesco-vlaanderen.be

]]>
Een niet-formele aanpakhttp://unesco-vlaanderen.be/2001/8/1/een-niet-formele-aanpakWed, 01 Aug 2001 06:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2001/8/1/een-niet-formele-aanpakAIDS voorlichtingsprogramma's in Thailand spreken vaak in een andere taal over de hoofden van de talrijke etnische minderheden heen. Een niet-formeel onderwijsprogramma van de UNESCO wil de kentering inzetten en het bewustzijn vergroten.

Een+niet-formele+aanpakIn het verre noorden van Thailand, 800 kilometer ten noorden van de hoofdstad Bangkok, ligt de bruisende stad Chiang Rai. In de noordelijke provincies waar honderdduizenden migranten met diverse etnische achtergronden wonen, is het bewustzijn omtrent HIV/AIDS bijzonder laag. Met 2,15% van de Thaise bevolking HIV-positief en 66.000 sterfgevallen tengevolge van de ziekte in het land in 1999 alleen, is er dringend nood aan meer voorlichting. Niet-formeel onderwijs lijkt de sleutel tot een groter bewustzijn omtrent AIDS en tot het beter omgaan met de ziekte. Die overtuiging is Kachen Manojai althans aangedaan. Hij leidt het Non-Formal Education Centre van Chiang Rai. "De taalbarrière onder migranten en het gebrek aan toegang tot onderwijs zijn de voornaamste obstakels," zegt hij.

Evolutie

Met die wetenschap in het achterhoofd bundelden de UNESCO en het Centrum hun krachten om een AIDS-preventieproject dat zich specifiek tot etnische minderheidsgroepen richt, op te zetten in de regio. Het stelt zich vooral tot doel om relevant voorlichtingsmateriaal te produceren, afgestemd op specifieke minderheden en opgesteld in hun eigen taal. "AIDS-voorlichting is niet nieuw voor deze gemeenschappen," vertelt Wilawan Suwandarak, een plaatselijke leerkracht. "Maar de meeste programma's richtten zich echter op de boodschap die ze wilden verkondigen, wat resulteerde in eenrichtingscommunicatie. Een poster waarschuwde bijvoorbeeld voor AIDS op een manier die een inwoner uit Bangkok prima zou begrijpen, maar ging boven de hoofden van de plaatselijke bevolking heen. De nieuwe gedecentraliseerde en gemeenschapsgeoriënteerde aanpak van de UNESCO is alvast een stap in de goede richting."

De nieuwe aanpak werkt met dia- en theatervoorstellingen door en voor de lokale bevolking, groepsgesprekken en vertoningen van plaatselijk geproduceerde kortfilms in scholen en gemeenschapscentra. Zo voelt de bevolking zich bij de discussie betrokken en ontstaat er een dialoog die uitwisseling van kennis bevordert.

Ontkenning

Chaiwat Jahwah, 17, is iemand die voordeel zal kunnen halen uit het project. Hij denkt dat hij gevrijwaard kan blijven van HIV/AIDS zolang hij maar trouwt met een "gewoon" meisje uit zijn dorp. Jammer genoeg heeft hij het mis. De meeste meisjes in zijn dorp vertellen wel dat ze als serveerster werken in de stad, maar de meeste dorpelingen weten -alhoewel ze het niet zullen toegeven- dat ze eigenlijk actief zijn in de seksindustrie.

"Een condoom gebruiken maakt geen deel uit van Chaiwats traditie," legt een plaatselijk gemeenteraadslid uit. "In dit dorp koopt niemand ooit condooms uit zichzelf. Ze zullen ze alleen gebruiken als ze gratis worden uitgedeeld, en dat is niet vaak gebeurd de voorbije jaren. Ook eerdere voorlichtingscampagnes konden mensen er niet van overtuigen zichzelf te gaan beschermen." Hopelijk slaagt een leerkracht of gezondheidswerker die meewerkt aan het niet-formele onderwijsproject van de UNESCO, er binnenkort in om Chaiwats bewustzijn omtrent AIDS te vergroten en hem en zijn vrienden ervan te overtuigen om hun gedrag te veranderen.

]]>
De verscheidenheid bewarenhttp://unesco-vlaanderen.be/2000/2/1/de-verscheidenheid-bewarenTue, 01 Feb 2000 03:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/2000/2/1/de-verscheidenheid-bewarenPrioriteit van de sector Cultuur is de culturele diversiteit die door de globalisatie bedreigd wordt, te beschermen en te promoten, door de verschillende culturen beter bekend te maken.

De+verscheidenheid+bewaren"Een cultuur kan niet leven als ze probeert exclusief te zijn" zo zei Mahatma Gandhi. Wat zou hij zeggen als hij zag hoe de globalisatie vandaag het voortbestaan van heel wat inheemse culturen bedreigt? "Sinds de jaren 50 palmt de verwestering de wereld in. Plaatselijk culturen worden overal ter wereld aangetast" zegt Hernan Crespo-Toral, UNESCO's Onder-Directeur-Generaal voor Cultuur. "UNESCO moet de mensen eraan herinneren dat onze culturele diversiteit een rijkdom is die we niet zomaar mogen opgeven."

 

Ontwikkeling

Cultuur bepaalt voor een groot stuk ons welzijn. Cultuur vertelt ons wie we zijn, waar we vandaan komen, en wijst ons de weg naar de toekomst. Het wordt tegenwoordig ook erkend als een belangrijk ontwikkelingsinstrument. De culturele industrie speelt een steeds belangrijkere economische rol in het Zuiden. Ze heeft goede groeikansen op middellange- en lange termijn en versterkt het strategisch belang van de culturele sector met de kansen die ze biedt op het vlak van productie, export en het creëren van nieuwe jobs.

 

De nieuwe technologie is de motor van die economische groei, maar helpt ook om de verschillende culturen toegankelijker en beter bekend te maken. Ze biedt ook mogelijkheden voor de bewaring van de culturele rijkdom. UNESCO wil dat potentieel de komende twee jaar ten volle benutten en zal proberen zoveel mogelijk mensen bewust te maken van de verrijking die de cultuur voor ons dagelijkse leven is.

 

Cinema

De Strategie voor de Promotie van de Cinema wil een kader creëren waarbinnen de nationale en regionale film- en audiovisuele industrie beter kan gedijen, ondermeer door filmopleidingen en de distributie van films te steunen. Zo hoopt het het bewustzijn omtrent het belang van het behoud en de bevordering van ons filmerfgoed, aan te zwengelen. Het wil ook het enorme onevenwicht tussen Noord en Zuid verkleinen. "Hoewel India elk jaar de meeste films produceert, bereikt Hollywood elke markt en haalt daar meer dan de helft van zijn inkomsten. Buitenlandse films komen daarentegen nauwelijks aan bod in de Verenigde Staten, ze beslaan amper 3% van de markt" zo leest het Human Development Report 1999 van het VN-Ontwikkelingsprogramma.

 

Het Afrikaans Rondreizend College voor Cultuur en Ontwikkeling (AICCD) dat in 1996 ontstond, zal werken aan het versterken van de nationale capaciteit in Afrika om ontwikkelingsstrategieën, -programma's en -projecten met een cultureel perspectief, te plannen, te leiden en te evalueren. Het College bevordert ook de samenwerking tussen wetenschappers, onderzoeksinstituten en universiteiten om te komen tot beter onderzoek en betere opleidingen en informatieverspreiding die verband houden met cultuur en ontwikkeling in Afrika. "Het bewustzijn dat culturele ontwikkeling even belangrijk is voor het welzijn als economische groei, neemt toe" zegt Crespo-Toral. Maar hij waarschuwt voor het misbruiken van cultuur om extremisme in de hand te werken. "Cultuur is een schild geworden dat bescherming biedt, maar het sluit ook af, wat niet alleen tot geweld leidt, maar ook tot sociale uitsluiting en marginalisering."

 

Bekend

Daarom is een ander doel voor 2000-2001 het beter bekend maken van de verschillende culturen. Daartoe komt er een nieuw programma dat meesterwerken van het mondelinge en ontastbare erfgoed als dusdanig zal erkennen, en ze ook zal beschermen en promoten. "Het bewaren van ons culturele erfgoed is één van de belangrijkste uitdagingen waar we voor staan," zegt Crespo-Toral. De Werelderfgoedconventie,die ondertekend werd door 157 landen, was de pionier in dit domein. Maar haar werk is nog niet voltooid. "De regionale representatie op de Werelderfgoedlijst voldoet niet," zegt Crespo-Toral. "Die moet evenwichtiger worden, en lidstaten die nog geen erfgoed op de lijst hebben, moeten aangemoedigd worden om sites voor te stellen."

 

Met een budget van een goede veertig miljoen dollar kan de sector geen wonderen verrichten, of een dijk opwerpen tegen de globale consumentencultuur. Maar de culturele symbolen zijn zeer krachtig "en als we die krachten kunnen mobiliseren," zegt Crespo-Toral," dan zullen we tenminste de goede richting uitgaan."

]]>
Madagaskar, liefde voor muziekhttp://unesco-vlaanderen.be/1999/8/22/madagaskar,-liefde-voor-muziekSun, 22 Aug 1999 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/1999/8/22/madagaskar,-liefde-voor-muziekVictor Randrianary verzamelt al 15 jaar lang voorbeelden van traditionele muziek in zijn geboorteland Madagaskar. Hij maakte een cd voor de UNESCO Collectie van Traditionele Muziek van de Wereld, één van de speerpunten van het ontastbaar erfgoed programma. Vanwaar je interesse voor traditionele muziek?

Victor Randrianary: Ik genoot een opleiding als klassiek gitarist, zong in koren, en speelde de Madagassische citer, die we de 'valiha' noemen. Op een dag, in 1984, was ik bij de Bara, een volk uit het Zuiden van Madagaskar. Ik ontdekte er een aantal instrumenten die me fascineerden. Onder andere een set fluiten en drums, die 'paritakyo' heet. Ik leerde er ook een bijzondere xylofoon kennen die je op je benen moet bespelen, en een heel speciale set fluiten, de 'kiloloky', die een heel rijke en gevarieerde klank en ritme produceren die je bijna niet meer vindt dezer dagen.

Als de 'kiloloky' een vrouwenkoor begeleidt, krijg je iets fantastisch. Ze spelen stemspelletjes, ze fluiten, ze dansen. Het is een soort van muzikale extase, waarbij je alle tijdsgevoel verliest -een heel rijke ervaring om te delen met anderen.

Ik zei tegen mezelf 'Hoe is het mogelijk dat ik dit nog nooit gezien of gehoord heb, terwijl ik amper 100km hier vandaan woon. Ik moet iets doen om dit alles te catalogeren en te bewaren.'

Muziek is uiteraard belangrijk voor u, maar hoe zit het met de rest van de bevolking, voelen zij een speciale band met muziek?

Muziek is alomtegenwoordig in Madagaskar, vooral bij het Antandoy volk. In alles wat ze doen zit een toon, een ritme, een melodie. De vrouwen zingen er de hele tijd, of ze nu aan het koken zijn, of water aan het halen zijn, het maakt niet uit. Als ze graan pletten, is er muziek. Als ze matten weven, begeleidt hun gezang het geritsel van het stro. Alle ceremonies beginnen en eindigen met muziek. Muziek maakt deel uit van elk spel, elke vrijetijdsbesteding.

Volle maan is ook een muzikale aangelegenheid. Onder het licht van de maan, komen kinderen en volwassenen de straat op om samen muziek te maken. Het geluid van de 'valiha' spelers mengt zich met dat van de kikkers en krekels en schept zo een uniek klanklandschap.

Waar werkt u momenteel aan?

Nu wordt ik geboeid door een muziekvorm die door kinderen gespeeld wordt, 'galeha'. Ze slaan of knijpen hun kelen om plotselinge geluiden te maken, of een vorm van jodelen. 'Galeha' heeft diepe wortels. Het is een soort vocale wedstrijd tussen twee volken of twee groepen -maar nooit van dezelfde familie- die elkaar verwijten naar het hoofd slingeren. De woorden worden zeer goed afgewogen. De kinderen roepen de naam van lichaamsdelen van hun tegenstanders familie uit, raken elkaar aan, en beginnen zelfs soms te vechten.

Ze leren over de traditie van de eer, door de eer van hun familie en zichzelf te verdedigen. Het is ook een soort van inwijdingsritueel. Enkel de kinderen die 'galeha' kunnen spelen, en zichzelf verbaal kunnen verdedigen, worden in staat geacht herder te zijn: je kan geen kudde ossen toevertrouwen aan iemand die zichzelf niet kan verdedigen.

Worden dergelijke tradities met uitsterven bedreigd?

Niet echt, maar ze veranderen. De Bara konden me de namen geven van verschillende beroemde 'valiha' spelers, maar in hun gebied wonen er maar twee meer, terwijl het eens het nationale instrument was. De xylofonen op benen, worden zeldzaam. De Antandoy kinderen kunnen bijna niet meer jodelen.

Maar misschien scheppen ze wel iets nieuws. De Sakalava bijvoorbeeld, kenden de 'galeha' helemaal niet. Maar de Antandoy brachten het met zich mee toen ze migreerden, en nu spelen de Sakalava kinderen het.

Hoe kunnen mensen bewust gemaakt worden van de waarde van traditionele muziek, in een land waar verschillende etnische groepen samen leven?

Muziek die je nog nooit eerder hoorde, zal je minder gemakkelijk graag horen. Maar als de muziek van de xylofoon op benen op de radio gespeeld wordt, zullen de dorpelingen die eraan gewoon zijn in de wolken zijn. Vandaag houden veel mensen in Madagaskar van Céline Dion. Zij is iemand die ze niet kenden, maar geleidelijk aan zijn ze haar gewoon geworden, en van haar gaan houden. Nadat ze het geluid van de xylofoon uit het zuiden hoorden, zullen de mensen uit het noorden het uiteindelijk ook gaan appreciëren. Het is dus vooral een zaak van het verspreiden en uitzenden van de traditionele muziek.

Ben je optimistisch over de toekomst van de muziek in Madagaskar?

Wat me hoopvol stemt, is dat, wanneer ik naar dorpen ga waar niemand de xylofoon op benen in de afgelopen 30 jaar bespeelde, de mensen opnieuw beginnen met het maken van de instrumenten en dat de kinderen vragen 'wat is dat?' en ze erop beginnen te spelen. Etno-muziekologie gaat niet enkel om het bestuderen van muziek, maar evenzeer om mensen te helpen om hun vergeten gebruiken nieuw leven in te blazen.

Ook muzikanten naar het buitenland sturen, helpt. Als er niemand luistert terwijl je speelt, raak je snel ontmoedigd. Als muzikanten voelen dat ze geapprecieerd worden, moedigt dat hen aan om verder te zetten. Als een groep die ik naar Europa stuurde, terug thuis kwam, zeiden al hun vrienden meteen: "Wij gaan ook terug muziek beginnen spelen."

]]>
Planet Society: geven en nemenhttp://unesco-vlaanderen.be/1999/3/28/planet-society-geven-en-nemenSun, 28 Mar 1999 00:00:00 GMThttp://unesco-vlaanderen.be/1999/3/28/planet-society-geven-en-nemenUNESCO richt een netwerk op om kleine, lokale ontwikkelingsprojecten maximale kansen te geven.

Wat is het verband tussen een Argentijnse coöperatieve die een FM radiostation runt om de inheemse cultuur te promoten, een groep Italiaanse architectuur studenten die verwaarloosde monumenten in hun omgeving restaureren, Mauretaanse kinderen die een plantenhospitaal opzetten om de verwoestijning tegen te gaan, en een groep Tunesiërs die een vuilnisbelt omtoveren in een openbaar park?

Overtuiging

Antwoord: geloof. De overtuiging dat kleine, locale groeperingen wel degelijk het verschil kunnen maken. Dat hun projecten dankzij hun toewijding en hun respect voor het milieu en de eigen cultuur, een betere leefomgeving kunnen creëren. Duizenden van deze locale bewegingen zijn actief over de ganse wereld, en ze werken veelal alleen. Daarom besliste UNESCO om hen een handje toe te steken, door hen te helpen om ideeën uit te wisselen, via een informatiecentrale waar leden te kennen kunnen geven wat ze zoeken, en wat zij te bieden hebben.

Meer dan 1.000 organisaties, uit 5 continenten, ondernamen reeds stappen om toe te treden tot het netwerk, Planet Society genoemd, waaronder associaties, coöperatieven, boerengroeperingen, scholen en informele groepen. De kracht van Planet Society is dat iedereen iets moet aanbieden als ze iets willen vragen. Planet Society maakte het bijvoorbeeld mogelijk voor een ecologisch restaurant in Havana, dat traditionele schotels serveert en kooklessen verzorgt, om twee partners te vinden met wie ze een kookboek met locale recepten uitbracht. Spaanse studenten uit Malaga ontdekten een hunebed en wilden technisch advies inwinnen over hoe ze het tegen waterschade konden beschermen. Ze kwamen in contact met een Italiaanse culturele associatie die zich specialiseert in de bewaring en de restauratie van hunebedden, en de jonge Italianen nodigden de Spanjaarden uit om hun sites te komen bezoeken en hun werk te bezichtigen.

Forum

Planet Society helpt groeperingen niet alleen om hun doelstellingen te bereiken, het netwerk biedt hen ook een forum om hun verwezenlijkingen aan het publiek voor te stellen. Op het eiland Elba werd een groep scholen, die traditionele ijzersmeltingstechnieken nieuw leven in blazen, geholpen om hun project op de Italiaanse televisie voor te stellen. Op die manier won de groepering geld in, om een experimenteel park voor aloude metallurgie op te zetten, en alzo kreeg ook het locale toerisme een extra troef in handen.

Planet Society helpt dergelijke kleine, weinig bekende initiatieven, uit de obscuriteit, want alles bij elkaar genomen, zijn het misschien net zij die stilletjes de wereld aan het veranderen zijn.

]]>