Een van de grootste uitdagingen van onze tijd is het hand in hand doen samengaan van culturele diversiteit en sociale cohesie. Verschillende factoren die nauw verbonden zijn met globalisering, zorgen ervoor dat we in een steeds meer heterogene maatschappij wonen waar mensen er verschillende religies, talen, culturele waarden, levenswijzen, culturele tradities enz... op nahouden. Culturele diversiteit kan zeker een meerwaarde voor de levenskwaliteit en voor conflictoplossing bieden, maar culturele verschillen kunnen eveneens leiden tot sociale spanningen en conflicten.

Respect voor onze culturele verschillen is diep geworteld in het concept van de mensenrechten, zoals tot uiting komt in het recht op vrije meningsuiting, godsdienstvrijheid en de vrijheid om deel te nemen aan het culturele leven naar keuze. Als mensen met verschillende culturele achtergronden samenleven, is het van groot belang om culturele waarden te delen, sociale cohesie te bevorderen en ervoor te zorgen dat minderheden volledig kunnen participeren in het sociale, culturele en politieke leven van de grotere gemeenschap. Traditioneel gingen de noties over democratie en burgerschap uit van tenminste een vorm van gemeenschappelijke nationale identiteit, gebaseerd op etniciteit, taal of godsdienst. Maar in de huidige multiculturele samenlevingen, met verschillende bevolkingsgroepen, talen en godsdiensten, wordt de kwestie van sociale cohesie een uitdaging voor de democratie die nieuwe institutionele regelingen en beleidsmaatregelen vergt.

In 2001 namen de lidstaten van de UNESCO unaniem de Universele Verklaring betreffende Culturele Diversiteit aan, waarin een nieuwe ethische benadering van het respect voor diversiteit geformuleerd werd als richtlijn voor democratische samenlevingen. Het uitgangspunt van de tekst is dat een evenwicht tussen culturele diversiteit en sociale cohesie een vereiste is om te komen tot democratische participatie en vreedzaam samenleven. Alhoewel de Verklaring op veel steun van de lidstaten kon rekenen, is er nog veel werk te doen om de principes ervan te vertalen in beleidsmaatregelen die afgestemd zijn op specifieke lokale en regionale condities.

Dit boek stelt een aantal voorbeelden voor van hoe er in verschillende landen geprobeerd is om op deze uitdaging een antwoord te formuleren. De opgenomen reflecties en casestudies zijn onderverdeeld in drie grote thema's: etno-nationalisme, taaldiversiteit en religieuze diversiteit.


U kan het boek rechtstreeks bestellen via Unesco Publishing: bestel hier