Veertig niet-gouvernementele organisaties (ngo's) sloegen de handen in elkaar en vormen een coalitie die de internationale gemeenschap oproept om tijdens de komende VN Wereldconferentie over Racisme, Rassendiscriminatie, Vreemdelingenhaat en Intolerantie (WCAR) in Zuid-Afrika (van 31 augustus tot 7 september) een hoge prioriteit toe te kennen aan de problematiek van gender en rassendiscriminatie.

Verband

"Gender en ras gaan hand in hand, het zijn geen afzonderlijke takken in de discussie over racisme en xenofobie," zegt de Women's Human Rights Caucus die de 40 ngo's groepeert. "Gender moet prominent op de agenda komen, net als leeftijd, sociale klasse en seksuele geaardheid, anders hebben de gesuggereerde remedies -die de uitkomst van de WCAR moeten zijn- geen enkele kans van succes om racisme, xenofobie en het achterstellen van minderheden te bestrijden en vrouwenrechten te verdedigen," aldus de coalitie.

Pragna Patel, een gemeenschapswerkster bij het Londense Black Sister Legal Advice Centre, vertelde de VN Commissie omtrent de Status van Vrouwen (CSV) dat het tijd was om ras- en genderdiscriminatie niet langer ééndimensioneel te beschouwen als gescheiden fenomenen "die beiden uitsluiten". Terwijl het bij rassendiscriminatie meestal draait om de ervaringen van zwarte mannen, gaat het bij seksuele discriminatie meestal om blanke vrouwen. Op die manier "valt de gemarginaliseerde minderheid van gekleurde vrouwen tussen twee stoelen," concludeert Patel. "Zo blijven ze onzichtbaar."

Ontgoocheling

Veel ngo's zijn ontgoocheld over de conclusies die de CSV bereikte na twee weken van besprekingen over gender en racisme. Charlotte Bunch van het Amerikaanse Center for Women's Global Leadership zegt: "alhoewel de CSV spreekt over gender en ras, benadert ze beide als afzonderlijke onderwerpen die soms een invloed hebben op dezelfde persoon, terwijl wij hen de feministische analyse willen doen inzien dat gender en ras onderling verbonden zijn."

"Ik vermoed dat het probleem van de CSV is dat ze vooral de nadruk op gender willen behouden. Ze zijn niet geneigd om over het verband tussen ras en geslacht te praten, toch niet in de mate waarin wij dat graag zouden zien," voegt ze eraan toe.

Focus

"Ze zijn bezorgd dat het hun aandacht van het gender aspect wegneemt, en ik vrees dat we een omgekeerde reflex zullen zien tijdens de WCAR, namelijk dat veel mensen het niet zullen willen hebben over gender als factor bij racisme omdat ze bang zijn dat het de focus van de conferentie op racisme vervaagt," aldus Bunch.

De in Brussel gevestigde European Women's Lobby (EWL) die 2.700 ngo's uit de 15 EU lidstaten omvat, vraagt "doelgerichte en specifieke maatregelen voor de integratie van de gender-dimensies en acties op alle niveaus." Daarbij moet er aandacht zijn voor gekleurde vrouwen, etnische minderheden, migranten, vluchtelingen, asielzoekers en andere groepen die discriminatie ondergaan omwille van geslacht, etniciteit of geloofsovertuiging.

Discriminatie

Volgens EWL zijn er internationaal 50 miljoen vrouwelijke migranten, waarvan 12 miljoen in Europa alleen, die geconfronteerd worden met armoede, sociale uitsluiting, onduidelijke wettelijke status, geweld, intimidatie, moeilijke toegang tot de arbeidsmarkt en een gebrek aan erkenning.

Yakin Ertruk, directeur van de VN Divisie voor de Bevordering van Vrouwen, verdedigt de CSV en haar aanbevelingen, omdat ze "de gemeenschappelijke bezorgdheden van verschillende landen weergeven." Hij verwerpt de kritiek dat de CSV te weinig rekening houdt met het verband tussen gender en racisme en onderstreept dat de WCAR niet louter een mannenzaak wordt: "Niets is louter een mannenaangelegenheid dezer dagen. We hebben overal een voet tussen de deur."

Inzet

Binnen de VN kunnen er zowel landen onderscheiden worden die het liefst zouden zien dat de WCAR een non-event wordt en landen die de conferentie beschouwen als de ideale gelegenheid om verandering in gang te zetten en resultaten te behalen. "De inzet is hoog, zowel voor de slachtoffers als de daders van racisme en rassendiscriminatie," zegt Philippe Leblanc, afgevaardigde van de Dominicaanse Republiek bij de VN Commissie voor Mensenrechten. "Het zal de meest controversiële bijeenkomst zijn ooit over het onderwerp georganiseerd," zo voorspelt hij.

Leslie Wright, voorzitster van het NGO Committee on the Status of Women in New York, benadrukt dat er straffe taal moet gesproken worden op de WCAR om uithuwelijking, verkrachting, incest, vrouwenhandel en andere seksuele misbruiken van meisjes en vrouwen te veroordelen.