Unesco Vlaanderen Unesco Vlaanderen

Investeren in culturele diversiteit en interculturele dialoog

Gepubliceerd op 30/06/2011 door Unesco Platform Vlaanderen

Er is misschien nog nooit zoveel gesproken over culturele diversiteit als aan het begin van de 21ste eeuw. Toch variëren en wisselen de betekenissen die aan deze verzamelnaam gegeven worden. Sommigen zien culturele diversiteit als iets dat op zichzelf positief is, voor zover zij verwijst naar het delen van rijkdommen die iedere cultuur van de wereld in zich heeft en dus naar de banden die ons verenigen in het proces van uitwisseling en dialoog. Voor anderen zijn culturele verschillen er de oorzaak van dat wij het zicht verliezen op ons gemeenschappelijk mens-zijn en daarom de bron zijn van talrijke conflicten. De tweede diagnose is vandaag de dag plausibeler omdat globalisering de punten van interactie en frictie tussen culturen heeft vermeerderd, waardoor identiteitsgerelateerde spanningen - die zich uiten in gevoelens van ergernis, het op zichzelf terugplooien en nieuwe aanspraken - in het bijzonder van religieuze aard, potentiële bronnen van conflicten worden. De belangrijkste uitdaging is daarom een samenhangende visie te ontwikkelen van wat culturele diversiteit is en daarmee duidelijk te maken onder welke voorwaarden culturele diversiteit, verre van een bedreiging te vormen, juist heilzaam kan worden voor de activiteiten van de internationale gemeenschap.

Geheel in lijn met de overtuiging van UNESCO omtrent de intrinsieke waarde en noodzaak van een 'vruchtbare diversiteit van culturen van de wereld', zoals in haar Oprichtingsverdrag (1945) opgenomen, zijn de doelstellingen van het UNESCO World Report on Cultural Diversity de volgende:

  • het analyseren van culturele diversiteit in al haar aspecten door de complexiteit van alle werkzame processen aan te tonen, waarbij tegelijkertijd een rode draad wordt vastgesteld in de veelheid aan mogelijke interpretaties;
  • het belang van culturele diversiteit te laten zien op diverse gebieden (taal, onderwijs, communicatie en creativiteit), die, naast hun eigen functies, als essentieel kunnen worden gezien voor het behoud en bevorderen van culturele diversiteit; en
  • beleidsmakers en de diverse belanghebbenden ervan te overtuigen dat het belangrijk is te investeren in culturele diversiteit als essentieel onderdeel van de interculturele dialoog, omdat deze onze benadering van duurzame ontwikkeling kan herzien, de daadwerkelijke uitvoering van universeel erkende mensenrechten kan garanderen en de sociale cohesie en een democratisch bestuur kan versterken.

 

Het Wereldrapport heeft als doel aandacht te schenken aan de nieuwe perspectieven die ontstaan door na te denken over de uitdagingen van culturele diversiteit en daarmee nieuwe wegen te bewandelen om de transformaties die plaatsvinden te begeleiden en richting te geven. Het Wereldrapport zoekt dus geen kant-en-klare oplossingen voor de problemen die beleidsmakers kunnen tegenkomen, maar stelt zich eerder ten doel de complexiteit te benadrukken van deze problemen, die niet door politieke wil alleen kunnen worden opgelost maar veelal een beter begrip vergen van de onderliggende fenomenen evenals een grotere internationale samenwerking, met name door uitwisseling van good practices en het aannemen van gemeenschappelijke richtlijnen.

De samenvatting van het UNESCO World Report on Cultural Diversity, Investeren in culturele diversiteit en interculturele dialoog, is gratis te bestellen via info@unesco-vlaanderen.be

Download de brochure Investeren in culturele diversiteit en interculturele dialoog