FWIS-beurshouder Veronica Tollenaar: “Op Antarctica is er nog geen gelijk speelveld voor vrouwen”

Op 11 februari viert de Verenigde Naties de Internationale dag van vrouwen en meisjes in de wetenschap. Daarmee wil de organisatie in de sector vooral een gelijke toegang en participatie promoten. In 2024 was Veronica Tollenaar winnares van de For Women in Science-beurs. In dit interview licht ze toe wat deze beurs voor haar betekend heeft. 

Vandaag maken vrouwen slechts een derde uit van het globale wetenschapperskorps. Die ongelijke verhouding beaamt ook Veronica Tollenaar (VUB), winnares van de For Women in Science-beurs in 2024. Die prijs vormt een belangrijke aanvullende financieringsbron voor haar onderzoek, dat zich focust op Antarctische blauwijsgebieden.    

Maar dat is geen gemakkelijk onderzoeksgebied voor vrouwen, zegt Veronica. “Ons departement heeft een vrij goede genderbalans op alle niveaus”, zegt de onderzoekster. “Maar bij veldwerk zijn vooral veel mannen betrokken.” Regelmatig en voor langere periodes naar het buitenland gaan is voor vrouwen vaak geen evidentie. En er doen zich ook praktische problemen voor.  

Kledij gemaakt voor mannen 

“De kledij die we dragen tijdens het veldwerk is meestal ontworpen voor een mannenlichaam”, zegt Veronica. Daarnaast lopen vrouwelijke wetenschappers op Antarctica hogere risico’s op infecties en onderkoeling. “Vrouwen op missie drinken vaak te weinig water, omdat het voor hen moeilijker is om op locatie naar het toilet te gaan.” 

“Als mensen mij vragen of ik een vrouwelijk voorbeeld heb, moet ik nee antwoorden” - Veronica Tollenaar

Samen met een historisch gegroeide ongelijkheid in het onderzoek op Antarctica, vormen zulke praktische hindernissen nog altijd barrières voor vrouwen. “De FWIS-beurs heeft ons de ruimte gegeven om ook aandacht te hebben voor dit soort zaken. Zo ben ik betrokken bij de ontwikkeling van pakken op maat voor vrouwen”, zegt Veronica.   

Vrouwelijke voorbeelden 

“De beurs opent voor mij ook deuren voor internationale samenwerking, waardoor ik in contact kan komen met pioniers in mijn onderzoeksveld.” Maar die boegbeelden zijn bijna allemaal mannen, merkt Veronica op. “Als mensen mij vragen of ik een vrouwelijk voorbeeld heb, moet ik nee antwoorden.” 

Daardoor is er volgens de wetenschapper nog werk aan de winkel. “Het is belangrijk om aan meisjes vanaf een jonge leeftijd mee te geven dat ze in alles geïnteresseerd mogen zijn. Niet alleen in prinsessenkledij en dansen. Omgekeerd geldt dat voor jongens ook. Daar wint iedereen bij.” Vooral in de STEM-richtingen is daar nood aan, zegt ze. “We moeten een omgeving creëren waarin iedereen gewoon mag en kan doen wat hij of zij leuk vindt, zonder dat de maatschappij daar een stempel op drukt.”  

Tara Van Eycken