Unesco Vlaanderen Unesco Vlaanderen

Documentair erfgoed

Van Afghanistan tot Zimbabwe vinden we boeken, manuscripten, kranten, foto’s, geluids- en video-opnames en digitale media die ons de rijkdom en de verscheidenheid van talen, volkeren en culturen tonen. Ze houden de wereld een spiegel voor en zijn er het geheugen van. Het ‘Geheugen van de Wereld’ (‘Memory of the World’) programma van Unesco stimuleert sinds 1992 het behoud, de toegankelijkheid en het bewustzijn van documentair erfgoed. Het Memory of the World Register bevat documentair erfgoed dat van uitzonderlijke betekenis is voor de mensheid, waaronder ook drie Vlaamse archieven.


Documentair erfgoed in Vlaanderen

© Prof. Dr. Karel Velle, Algemeen Rijksarchivaris van het Algemeen Rijksarchief Leuvense universiteitsarchief.jpg

Archief van de Universiteit van Leuven (1425-1797)

Leuven was, na Parijs, de grootste universiteit ten noorden van de Alpen in de 16e eeuw. Leuven speelde ook een belangrijke internationale rol in de eerste ontwikkelingen van de typografie en de cartografie, en in de introductie van de katholieke reformatie. De bijna 200 strekkende meter van de universitaire administratie vormen een van de meest homogene universitaire archieven van het Ancien Regime. Ze geven inzicht in de realiteit van een vroege moderne universiteit, de werking ervan en de interactie tussen studenten, professoren en de bredere samenleving.

© Museum Plantin-Moretus Museum Plantin-Moretus bis.jpg

Bedrijfsarchieven van de Plantin-Moretusdrukkerij in Antwerpen

De werkzaamheden van Officina Plantiniana in de 16e en 17e eeuw vallen samen met een periode waarin geleerden uit de Lage Landen een zeer belangrijke rol speelden in de ontwikkeling van het westers denken. Het gaat om meer dan de boekhouding van een grootschalige kapitalistische onderneming: het weerspiegelt een aanzienlijk deel van de culturele stromingen in het Westen. Aangezien de archieven vrijwel intact zijn overgeleverd, bieden ze 300 jaar geschiedenis van het gedrukte boek in een weelde van gedetailleerde en precieze gegevens.

© FelixArchief Insolvente Boedelkamer.jpg

Archief Insolvente Boedelkamer

De documenten van de Insolvente Boedelkamer bevinden zich in het FelixArchief, het stadsarchief van Antwerpen. Om schuldeisers van faillerende personen of zaken te beschermen, beval de Antwerpse stadsmagistraat al in 1518 dat alle bezittingen en papieren van de 'insolvente' of in faling geraakte persoon moesten beheerd worden door een gerechtelijk ambtenaar: de amman. Zo kwamen tientallen archieven van handelaars en bedrijven terecht op het Antwerpse stadhuis. Deze archieven vormen een unieke staalkaart van het economische leven in de stad vanaf de 16de eeuw.


Unesco interactief


Documentair erfgoed in de kijker


Meer documentair erfgoed

Memory of the World

Het ‘Geheugen van de Wereld’ (‘Memory of the World’) programma stimuleert sinds 1992 het behoud, de toegankelijkheid en het bewustzijn van documentair erfgoed. Documentair erfgoed is voortdurend in gevaar door natuurlijke dreigingen en de tand des tijds, maar ook door nalatigheid en opzettelijke vernietiging door de mens zelf.

lees meer

Hoe kom je op het Register?

Momenteel wordt het programma hervormd waardoor het voorlopig niet mogelijk is om nog documentair erfgoed voor te dragen voor inschrijving op het Memory of the World Register.

Documentair erfgoed elders in België

België telt in totaal 5 inschrijvingen op het UNESCO Memory of the World Register. Naast de 3 archieven in Vlaanderen gaat het om het Universeel Bibliografisch Repertorium van Paul Otlet en Henri La Fontaine aan het Mundaneum in Bergen en de Bibliotheca Corviniana Collection

lees meer