Ook UNESCO ontsnapt daar niet aan. De Verenigde Staten kondigden in juli 2025 opnieuw hun vertrek uit de organisatie aan. Maar uitdagingen als klimaatverandering, desinformatie en technologische ontwikkelingen houden zich niet aan landsgrenzen. Wie denkt die alleen te kunnen aanpakken, vergist zich.
Internationale samenwerking lost niet elk conflict op. Maar zonder gedeelde kennis, afspraken en overleg wordt het alleen moeilijker om oplossingen te vinden. Precies daar ligt de bestaansreden van UNESCO.
Wie erfgoed vernietigt, raakt aan de identiteit van een volk
Oorlogen treffen niet alleen mensen, maar ook hun geschiedenis. Met de verwoesting van monumenten, musea en archeologische sites verdwijnen ook verhalen en herinneringen die gemeenschappen met elkaar verbinden. De vernietiging van erfgoed kan zo ook een aanval zijn op de identiteit van een volk.
Erfgoed beschermen is daarom meer dan een culturele opdracht. Het helpt gemeenschappen hun geschiedenis te bewaren en door te geven, maar leert ons ook lessen over het heden. Archieven, bibliotheken en musea tonen hoe eerdere generaties crisissen doorstonden, hoe autoritaire regimes ontstonden en hoe kwetsbaar democratische rechten zijn. Ze bewaren kennis en vakmanschap over generaties heen, in een samenleving die steeds vaker op snelle resultaten en kortetermijnwinst gericht is. Ze herinneren ons bovendien aan de waarde van kwaliteit, duurzaamheid en zorg voor wat we doorgeven. Ook in besparingstijden kunnen we het ons als samenleving niet veroorloven om erfgoed verloren te laten gaan.
Die opdracht speelt eveneens in Vlaanderen. Erfgoed is geen verzameling gebouwen die we onaangeroerd moeten bewaren. Het leeft dankzij de mensen, tradities en verhalen die ermee verbonden zijn. Met de Bruges Declaration on Integrating Heritage Approaches bracht Vlaanderen die gedachte ook internationaal onder de aandacht: wie gebouwd erfgoed beschermt, moet ook de omliggende gemeenschappen en levende tradities betrekken.
