Unesco Vlaanderen

Kristien Michielsen: “Er wordt nog te vaak gedacht dat juiste informatie over seksualiteit tot foute beslissingen leidt”

Gepubliceerd op 14/01/2026

De leerstoel Relationele en Seksuele Vorming werd in 2025 erkend door UNESCO. Samen met haar onderzoeksteam host professor Kristien Michielsen de leerstoel aan het Instituut voor Familiale en Seksuologische Wetenschappen (KU Leuven). De erkenning komt er op een moment waarop seksuele vorming steeds meer onder vuur ligt.

Relationele en seksuele vorming, kortweg RSV, gaat over meer dan enkel biologie. Het omvat alles wat met seksualiteit te maken heeft: van kennis over lichamelijke veranderingen tot de culturele context waarin jongeren opgroeien. “Het doel is om kinderen en jongeren hierover juist te informeren en hen vaardigheden mee te geven waarmee ze gezonde keuzes kunnen maken voor zichzelf en anderen”, zegt Michielsen. “Zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat RSV een positieve impact heeft op preventie van grensoverschrijdend gedrag en kennis over soa’s, maar ook op respect voor verschillende vormen van diversiteit.”

"In Vlaanderen zijn er ouders die hun kinderen thuishouden op dagen wanneer er seksuele opvoeding gegeven wordt" - Kristien Michielsen

Academisch onderzoek over RSV is gefragmenteerd, maar belangrijk, vindt de leerstoelhouder. “Er bestaat nog veel onzekerheid over welke informatie je best brengt op welke leeftijd en hoe je dit dan precies aanbrengt. Je kan zowel in de kleuterklas als in het middelbaar lesgeven over kinderen maken en krijgen. Maar de inhoud en vorm zullen fundamenteel verschillen.” Het onderzoek van de Leerstoel is vooral relevant in een context van toenemende weerstand. “Er leeft het idee dat RSV te vroeg gegeven wordt, of dat kinderen erdoor geseksualiseerd worden. Maar studies tonen aan dat goede informatie niet leidt tot een vroegere seksuele start; heel wat studies rapporteren zelf een latere start.”

Scholen in brand

Ondanks het wetenschappelijk bewijs ontsnappen we in onze regio niet aan weerstand tegen RSV. “Twee jaar geleden werd er in Franstalig België een nieuw programma ingevoerd voor seksuele opvoeding. Er kwamen niet alleen betogingen; er werden zelfs scholen in brand gestoken. In Vlaanderen zijn er dan weer ouders die hun kinderen thuishouden op dagen wanneer er seksuele opvoeding gegeven wordt.” Ook in Nederland neemt het protest toe. “Medewerkers van het expertisecentrum Rutgers kregen al bedreigingen aan hun adres.”

“Die weerstand is tot op zekere hoogte begrijpelijk”, geeft Kristien Michielsen toe. “RSV is wetenschappelijk onderbouwd, maar het gaat ook om normen en waarden, en die fluctueren nu eenmaal.” Toch is de kritiek vaak niet gegrond. “Veel ouders zijn fout geïnformeerd of hebben een verkeerd beeld over wat RSV inhoudt. Als we hen beter op de hoogte brengen kunnen we wel een verschil maken.”

Van Vlaanderen tot Oeganda

De UNESCO-erkenning kwam er dus op een belangrijk moment. “Het UNESCO-label zorgt voor een grotere visibiliteit rond het thema”, zegt Michielsen. Er kwam ook een duidelijker kader voor internationale samenwerking. “De Leerstoel bestaat uit een netwerk van twaalf andere instellingen van over heel de wereld. Het leerstoelhouderschap delen we met Dr. Viola Nyakato, die werkzaam is aan Mbarara University of Science and Technology in Oeganda. Het is heel inspirerend om te zien hoe de onderzoekers daar, in een veel conservatievere context, erin slagen om RSV-thema's bespreekbaar te maken met lokale gemeenschappen en religieuze leiders.”

"Kinderen komen op jonge leeftijd in contact met expliciete en onrealistische beelden van seksualiteit. De onlinewereld mag niet hun enige informatiebron worden" - Kristien Michielsen

“Daarnaast werken we momenteel samen met UNESCO aan een nieuw evaluatiekader voor RSV”, zegt Michielsen. Maar het onderzoek van de leerstoel weegt niet enkel op internationaal beleid. “We werken voor onze projecten met een adviesraad waarin we de belangrijkste actoren uit het veld betrekken. Er zetelen bijvoorbeeld Vlaamse administraties in, maar ook de schoolkoepels en organisaties zoals Sensoa. Samen bekijken we hoe we de onderzoeksresultaten kunnen implementeren in beleid en praktijk.”

Dat is volgens Michielsen vooral belangrijk in een wereld die snel digitaliseert. “Kinderen krijgen op een steeds jongere leeftijd hun eerste smartphone en komen daardoor snel in contact met expliciete en vaak weinig realistische beelden en informatie over seksualiteit. Die onlinewereld mag niet hun enige bron van informatie worden."

Tara Van Eycken

KIJK: een blik achter de schermen bij de Leerstoel