Te midden van de crisis in Gaza bracht UNESCO al 5,7 miljoen dollar bijeen. Het geld dient om cultureel erfgoed te beschermen, de toegang tot onderwijs te herstellen en de mediasector te ondersteunen. De Organisatie roept de internationale gemeenschap op om mee(r) te investeren in de heropbouw van Gaza.
Cultureel erfgoed beschermen en gemeenschappen ondersteunen
Er zijn al zeker 164 erfgoedsites in Gaza beschadigd. Dat is een aanslag op het cultureel erfgoed dat de identiteit en de geschiedenis van het Palestijnse volk belichaamt.
Samen met het Centrum voor Behoud van Cultureel Erfgoed is UNESCO actief in de Oude Stad van Gaza om beschadigd erfgoed te beschermen en het herstel ervan voor te bereiden. Het initiatief richt zich op noodstabilisatie, puinruimen en het behoud van architectonische elementen om toekomstige restauratie mogelijk maken. Lokale arbeiders en erfgoedexperts voeren het werk uit. Deze werkgelegenheid ondersteunt door het conflict getroffen gemeenschappen.
UNESCO werkt samen met UNITAR-UNOSAT om de schade aan cultureel erfgoed te monitoren door middel van satellietanalyses. Een belangrijk hulpmiddel bij het plannen van beschermings- en herstelmaatregelen. Tegelijkertijd is er technische training in schadebeoordeling en noodstabilisatie gegeven aan lokale professionals, van wie 75% vrouw is, waardoor de lokale capaciteit om erfgoed te beschermen tijdens crises wordt versterkt.
UNESCO richt zich ook op de sociale en menselijke gevolgen van de crisis. Via culturele en artistieke activiteiten hebben al meer dan 8.000 intern ontheemde kinderen, jongeren en ouders geestelijke gezondheidszorg en psychosociale ondersteuning gekregen, wat heeft bijgedragen aan het versterken van de veerkracht en de sociale cohesie. In de toekomst zal UNESCO deze activiteiten uitbreiden om meer dan 21.000 kinderen, jongeren, verzorgers en culturele professionals te bereiken via culturele instellingen. Daarnaast zullen er gerichte subsidies worden verstrekt aan kunstenaars om de culturele en creatieve sector van Gaza nieuw leven in te blazen, nu de gemeenschappen aan de lange weg naar herstel beginnen.
Ondersteuning van onderwijs
De crisis in Gaza heeft een zware tol geëist van de onderwijssector. Allen al voor het hoger onderwijs loopt de schade aan instellingen op tot 379 miljoen dollar. Meer dan 80% van de campussen is beschadigd of verwoest. De menselijke impact is eveneens schrijnend: negen op de tien studenten in het hoger onderwijs geven aan psychosociale ondersteuning nodig te hebben, terwijl acht op de tien medewerkers in het hoger onderwijs ontheemd zijn of in moeilijke omstandigheden leven.
Om ervoor te zorgen dat studenten in Gaza niet volledig zijn afgesneden van hoger onderwijs is de Gaza Virtual Campus opgericht. De eerste fase ging in oktober 2025 van start. Het programma bereikt momenteel tot 20% van de studenten in het hoger onderwijs in Gaza, met plannen om dit uit te breiden naar ongeveer 30%. In totaal zullen meer dan 30.000 studenten hun opleiding virtueel kunnen hervatten.
UNESCO heeft in samenwerking met de Al-Quds Open Universiteit en de Islamitische Universiteit van Gaza ook tijdelijke leerruimtes met geïntegreerde geestelijke gezondheidszorg en psychosociale ondersteuning opgezet. Onlangs zijn er twee extra ruimtes geopend voor 2.700 studenten, waardoor het totale aantal leerruimtes voor hoger onderwijs in Gaza op vijf komt. Deze multifunctionele leerruimtes bieden nu onderwijs aan 13.800 studenten in het hoger onderwijs, waaronder 6.912 vrouwen.
Steun voor journalisten
UNESCO monitort de situatie van journalisten in Gaza en biedt ondersteuning door middel van training, uitrusting en psychosociale hulp.
Er waren gerichte opleidingen om de professionele vaardigheden en weerbaarheid van zo’n 600 journalisten aan te scherpen. Met de Palestijnse Halve Rode Maan bood UNESCO psychosociale steun aan ongeveer 300 journalisten. Wekelijkse groepsgesprekken en individuele sessies richtten zich op stressmanagement, emotioneel welzijn en strategieën voor het omgaan met trauma.
UNESCO heeft 310 journalisten getraind in ethische verslaggeving, mobiele journalistiek en foto- en videoproductie. Workshops over desinformatie behandelden methoden voor factchecking, het opsporen van door AI gegenereerde valse informatie en het gebruik van digitale verificatietools.
Er zijn nog meer dergelijke initiatieven gepland die meer dan 1.000 journalisten in Gaza zouden moeten bereiken.
Samenwerking met partners, oproep tot extra steun
Het werk van UNESCO in crisistijden wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met nationale autoriteiten, lokale gemeenschappen en internationale partners om de impact en het bereik te maximaliseren. UNESCO roept de internationale gemeenschap op om de steun en investeringen te verhogen, zodat deze inspanningen kunnen worden opgeschaald om cultureel erfgoed te beschermen, de toegang tot onderwijs te vergroten, journalisten te beschermen, vrouwen meer kansen te geven en de bestaanszekerheid van jongeren te verbeteren.
